Σάββατο, 5 Απριλίου 2014

ΟΙ ΤΕΧΝΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ (ΔΕΙΓΜΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΨΗΦΙΑΚΗ ΤΑΞΗ)


Στα ελληνιστικά χρόνια, την εποχή δηλαδή μετά το θάνατο του Μ. Αλεξάνδρου, οι τέχνες και τα γράμματα γνώρισαν μεγάλη ανάπτυξη. Η διάδοση του ελληνικού πολιτισμού με στοιχεία από την Ανατολή έγινε γρήγορα σε ολόκληρο τον κόσμο.
Σπουδαία πνευματικά κέντρα ήταν οι πρωτεύουσες των ελληνιστικών κρατών: Αλεξάνδρεια, Αντιόχεια και Πέργαμος.




Η ελληνιστική τέχνη θέλησε να εκφράσει τον άνθρωπο και την καθημερινή ζωή. Τα κτίρια που κατασκευάστηκαν την εποχή αυτή ήταν τεράστια και μεγαλοπρεπή. Θεωρήθηκαν μάλιστα κάποια σαν "θαύματα" της αρχαιότητας. Ποια όμως ήταν κάποια από τα σπουδαιότερα;

Ο φάρος της Αλεξάνδρειας


 
Ο κολοσσός της Ρόδου

Το πιο ενδιαφέρον με τον Κολοσσό της Ρόδου είναι πως κανείς δεν ξέρει πώς ακριβώς έμοιαζε, κι έτσι όλες οι εικόνες (από π.Χ. μέχρι και σήμερα) είναι τελείως διαφορετικές. Ο καθένας τον φανταζόταν όπως ήθελε.


Ο Κολοσσός της Ρόδου θεωρείται ως ένα από τα επτά θαύματα του αρχαίου κόσμου. Ήταν ένα τεράστιο σε διαστάσεις άγαλμα το οποίο απεικόνιζε τον θεό Ήλιο. Ανεγέρθηκε από τον Χάρη τον Λίνδιο μαθητή του Λύσιππου τον 3ο αιώνα π.Χ.
Είχε το ίδιο περίπου μέγεθος με το Άγαλμα της Ελευθερίας που βρίσκεται στη Νέα Υόρκη, αν και στηριζόταν σε χαμηλότερη βάση.
Πολλοί πίστευαν ότι βρισκόταν στην είσοδο του λιμανιού και κάτω από τα ανοικτά του πόδια έμπαιναν τα πλοία.


Η είσοδος στο Μαντράκι, το λιμανάκι της Ρόδου, το μέρος που πιστεύουν ότι ήταν ο Κολοσσός. Κάθε πόδι πατούσε πάνω σε μια κολόνα που σήμερα βρίσκονται 2 ελάφια, ένα αρσενικό και ένα θηλυκό

Πράγμα όμως που μάλλον είναι λανθασμένο, αφού ξέρουμε από πηγές ότι ο Κολοσσός όταν γκρεμίστηκε από σεισμό έριξε μαζί του και πολλά σπίτια... Το πιο πιθανό ήταν να βρίσκονταν στην σημερινή παλιά πόλη, δίπλα από το κάστρο του μεγάλου μαγίστρου, που τότε υπήρχε ναός του Θεού Ήλιου. Μάλιστα η όψη του αγάλματος λέγεται ότι φαινόταν από την είσοδο του λιμανιού της Ρόδου.

 

Ο βωμός του Δία Σωτήρα στην Πέργαμο



ό,τι απέμεινε στην Πέργαμο από τον βωμό...

Ο βωμός του Δία στο Μουσείο της Περγάμου στο Βερολίνο. Οι Γερμανοί μετέφεραν 132 κομμάτια της Γιγαντομαχίας μαζί με άλλα 2.100 τα οποία τα αναστήλωσαν και τα επανατοποθέτησαν όπως ήταν στην αρχαιότητα


ΜΟΥΣΕΙΟ ΠΕΡΓΑΜΟΥ - ΒΕΡΟΛΙΝΟ

ΚΛΙΚ

Ο
γλύπτης που ήταν περισσότερο γνωστός την εποχή αυτή ήταν ο Λύσιππος, που φιλοτέχνησε τα περισσότερα αγάλματα του Μ. Αλεξάνδρου. Δυστυχώς δεν μας έχει σωθεί κανένα έργο του Λύσιππου παρά μόνο αντίγραφα και αυτό γιατί δούλευε κυρίως με χαλκό, υλικό που συνηθιζόταν να χρησιμοποιείται και σε δεύτερη χρήση...
Aντίγραφο χάλκινου έργου του Λυσίππου. Ο Αλέξανδρος έφιππος ενώ διαπερνά με το δόρυ του τον αντίπαλο του. (Αρχαιολογικό Μουσείο Φλωρεντίας).

Μεγάλη ανάπτυξη γνώρισαν την εποχή αυτή και οι επιστήμες


Ο αστρονόμος Αρίσταρχος από τη Σάμο είπε πρώτος ότι η γη κινείται γύρω από τον ήλιο.


Μελέτη του Αρίσταρχου περί μεγέθους της γης, του ήλιου και της σελήνης (αντίγραφο του 10ου αι.)

Ο μαθηματικός Ευκλείδης έγραψε βιβλίο γεωμετρίας.



Σχολή των Αθηνών, πίνακας ζωγραφικής του Ραφαήλ (1509)...εικονίζεται δεξιά ο Ευκλείδης


Ο Ευκλείδης σε λεπτομέρεια από τη Σχολή των Αθηνών του Ραφαήλ, 1509.

Ο Αρχιμήδης από τις Συρακούσες, ο πιο σπουδαίος μαθηματικός της αρχαιότητας, κατασκεύασε πολλές μηχανές.



Άγαλμα του Αρχιμήδη σε ένα πάρκο του Βερολίνου


Μεγάλη πρόοδο σημείωσε και η ιατρική επιστήμη.

Ο πιο σημαντικός ιστορικός των ελληνιστικών χρόνων ήταν ο Πολύβιος. Από το μεγάλο του έργο σώθηκε μόνο ένα μικρό μέρος.



επανέκδοση του 1670

Οι ποιητές έγραψαν κωμωδίες με τις οποίες σατίριζαν ανθρώπινα ελαττώματα.

Δευτέρα, 17 Μαρτίου 2014

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΑ


Ο Παύλος Νιρβάνας (1866 - 1937), εμφανίστηκε στα γράμματα το 1884, όταν εξέδωσε την πρώτη ποιητική του συλλογή και άρχισε να δημοσιεύει χρονογραφήματα στις εφημερίδες Άστυ, Ακρόπολη και από το 1905 στην Εστία με το ψευδώνυμο Κύριος Άσοφος. Ασχολήθηκε με πολλά είδη γραπτού λόγου, όπως διηγήματα, ποιήματα, μυθιστορήματα, δράματα, κριτικές μελέτες, δοκίμια, θεατρικά έργα, χρονογραφήματα και τη «Γλωσσική Αυτοβιογραφία» (1905), ενώ ασχολήθηκε και με τη μετάφραση. 
Στο απόσπασμα του βιβλίου μας ο συγγραφέας μιλάει με χιούμορ για το πώς έμαθε να μιλάει και να γράφει. Μέσα από αστεία περισταστικά έμαθε ότι οι γάτες δε μιλάνε και οι άνθρωποι δεν έχουν την ίδια γλώσσα.
  • Πώς τα κατάλαβε αυτά;
"Η μητέρα μου μου είπε πως η γάτα είχε τη δική της γλώσσα"

video
  • Μήπως τελικά οι γάτες μιλάνε με τους ανθρώπους;
video
 
"Ήτανε ένας Ιταλός ψαράς που μιλούσε ιταλικά"
video

"Ήτανε μια ξανθή δασκάλα που μιλούσε γερμανικά"

video 

"Ήτανε κι ο γιατρός του σπιτιού μας που μιλούσε στην καθαρεύουσα"

Να και ένα τραγούδι στην καθαρεύουσα

Η ΝΗΣΟΣ ΤΩΝ ΑΖΟΡΩΝ
video
Στίχοι: Μέντης Μποσταντζόγλου
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Πρώτη εκτέλεση: Γρηγόρης Μπιθικώτσης


Ένα πλοίον ταξιδεύων με υπέροχον καιρόν
αιφνιδίως εξοκείλει ανοιχτά των Αζορών.

Κι ένας νέος με μιαν νέα, ωραιότατα παιδιά
φθάνουν κολυμβών γενναίως εις πλησίον αμμουδιά.

Ζώντας βίον πρωτογόνου και ο νέος με την κόρη
κοίταζαν και κάπου κάπου εάν έρχεται βαπόρι.

Αλλά φθάσαντος χειμώνος και μη φθάνοντος βαπόρι
απεβίωσεν ο νέος και απέθανεν η κόρη.

Αργότερα αργότερα πλησίασαν δυο κότερα
ήρθε κι ένα βαπόρι ματαίως ψάχνων για να βρει
ματαίως ψάχνων για να βρει τον νέον και την κόρη.

Κατηραμένη νήσος, νήσος των Αζορών,
που καταστρέφεις νέους και θάπτεις των κορών.

Να πέσει τιμωρία από τον ουρανόν
να λείψεις απ' τους χάρτας και των ωκεανών.


ΑΛΛΑΓΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

Η παλιότερη επιγραφή (720 π.Χ.) με αλφαβητικό σύστημα είναι της Διπύλου που είναι χαραγμένη σε οινοχόη και βρέθηκε στον Κεραμεικό. Διαβάζεται δε, από τα δεξιά προς τα αριστερά
.


Ελεύθερη μετάφραση: Όποιος χορευτής χορεύει πιο χαριτωμένα, αυτός θα πάρει το αγγείο.

Δεύτερη χρονολογικά επιγραφή θεωρείται αυτή στο ποτήρι του Νέστορα που βρέθηκε στις Πιθηκούσσες (ελληνική αποικία στην Ιταλία). Διαβάζεται και αυτή με τον ίδιο τρόπο.

 
Ελεύθερη μετάφραση: Όποιος πιει από το ποτήρι του Νέστορα, θα τον καταλάβει ο πόθος της Αφροδίτης.

Από τα κείμενα των αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων ξέρουμε ότι η ελληνική γλώσσα είχε διαλέκτους με ομοιότητες και διαφορές μεταξύ τους.


Από τον 5ο αι. π.Χ. η αττική διάλεκτος έγινε το κοινό όργανο επικοινωνίας όλων των Ελλήνων.

  • Μπορείς να σκεφτείς αν η αττική διάλεκτος διαδόθηκε και σε άλλες ηπείρους; πότε;
Στα αρχαία ελληνικά υπήρχε και τρίτος αριθμός εκτός του ενικού και του πληθυντικού. Ήταν ο δυϊκός αριθμός που αναφέρεται και στο απόσπασμα του βιβλίου μας. 

Στον δυϊκό (που δεν τον έχει η νέα ελληνική) ήταν εύχρηστα στην αρχαία, και μάλιστα στην αττική διάλεκτο, κυρίως τα ουσιαστικά που δηλώνουν πράγματα που από τη φύση τους αποτελούν ζεύγη: τὼ ὀφθαλμὼ (=οι δύο οφθαλμοί), τὼ πόδε (=τα δύο πόδια), τὼ χεῖρε (=τα δύο χέρια). Επίσης ο δυϊκός συνηθιζόταν για δύο πρόσωπα, ζώα ή πράγματα που ήταν γνωστό ότι ήταν δύο (και αναφερόταν μαζί) ή χρησιμοποιούνται κατά δύο ζεύγη: τὼ ἀδελφὼ (=οι δύο αδελφοί), τὼ Διοσκούρω (=οι δύο Διόσκουροι), τὼ βόε (=τα δύο βόδια) κ.λπ.

Στα επόμενα χρόνια η ελληνική γλώσσα εμπλουτίστηκε με λέξεις από τη λατινική γλώσσα, εξαιτίας της ρωμαϊκής κυριαρχίας (πόρτα, μαντίλι κλπ), με τουρκικές λέξεις, εξαιτίας της τουρκικής κυριαρχίας (σιντριβάνι, γιαούρτι, μπαξές κλπ).
Στα τέλη του 18ου αιώνα υπήρχαν διαμάχες για το ποια θα έπρεπε να ήταν η ελληνική γλώσσα. Άλλοι υποστήριζαν τα αρχαία ελληνικά, άλλοι την απλή γλώσσα του λαού και άλλοι την γλώσσα του λαού μεν, καθαρισμένη όμως από τις ξένες λέξεις και την αντικατάστασή τους από λέξεις της αρχαίας ελληνικής γλώσσας.
Όταν οργανώθηκε το ελληνικό κράτος, επιβλήθηκε η καθαρεύουσα σαν επίσημη γλώσσα. Μια γλώσσα δύσκολη που είχε αρνητικές συνέπειες στην εξέλιξη της γλώσσας. Το 1888 έγινε κίνημα υπέρ της δημοτικής γλώσσας, όμως η καθαρεύουσα κυριάρχησε μέχρι το 1976 οπότε και αντικαταστάθηκε από τη δημοτική γλώσσα του κράτους.
Από το 1982 έχει καθιερωθεί και η χρήση του μονοτονικού συστήματος, οπότε καταργήθηκαν οι τόνοι (οξεία, περισπωμένη) και τα πνεύματα (ψιλή, δασεία) και ορίστηκε μόνο η χρήση ενός τονικού σημείου που δηλώνει τη θέση του τόνου στη λέξη.

Τρίτη, 25 Φεβρουαρίου 2014

Η ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ, ΜΙΑ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΥΝΑΜΗ


Οι Μακεδόνες δεν είχαν πολλές σχέσεις με τους υπόλοιπους Έλληνες. Κυρίως τους απασχολούσε η ασφάλεια και η αντιμετώπιση των βόρειων γειτόνων τους.



Όμως μετά τους Περσικούς πολέμους άρχισαν να δημιουργούν εμπορικές σχέσεις και να έχουν επαφές με τους κατοίκους της νότιας Ελλάδας.Η Μακεδονία έγινε μεγάλη δύναμη, όταν έγινε βασιλιάς ο Φίλιππος ο Β΄




Ο βασιλιάς Φίλιππος δημιούργησε ισχυρό στρατό. Οι στρατιώτες εφοδιάστηκαν με ένα μακρύ δόρυ, που το έλεγαν σάρισα, μήκους 5 μέτρων. 



Η μακεδονική φάλαγγα, όταν ήταν παραταγμένη για μάχη έμοιαζε με φρούριο που κινείται.



Με τον ισχυρό στρατό που δημιούργησε ο Φίλιππος κατάφερε να αντιμετωπίσει τους εχθρούς από τον βορρά και να κυριαρχήσει σε όλη την περιοχή της Μακεδονίας και της Θράκης. Με τον τρόπο αυτό έγινε ένα μεγάλο κράτος, με δικό του νόμισμα (σ' αυτό τον βοήθησαν και τα χρυσωρυχεία του όρους Παγγαίου), οικονομική ανάπτυξη, με πρωτεύουσα την Πέλλα, ένα οικονομικό και πνευματικό κέντρο. 
 
Στατήρας (αρχαίο νόμισμα) του Φιλίππου

Ο Φίλιππος θέλησε να κυριαρχήσει και στη νότια Ελλάδα. Ο στρατός βρήκε αφορμή να κατέβει στη νότια Ελλάδα για μια διαμάχη που είχαν οι κάτοικοι που ζούσαν γύρω από το μαντείο των Δελφών. Οι Αθηναίοι και οι Θηβαίοι αποφάσισαν να τον εμποδίσουν. Δόθηκε μεγάλη μάχη στη Χαιρώνεια (2-8-338 π.Χ.) μεταξύ Μακεδόνων και Θηβαίων - Αθηναίων - άλλων συμμαχικών πόλεων. 




Στη μάχη αυτή νίκησε ο Φίλιππος, ενώ διακρίθηκε και ο γιός του Αλέξανδρος πολεμώντας στην πρώτη γραμμή.



η παράταξη των αντίπαλων δυνάμεων


το λιοντάρι της Χαιρώνειας, πιθανώς εγέρθηκε από τους Θηβαίους προς τιμή των νεκρών Ιερολοχιτών

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΛΙΟΝΤΑΡΙΟΥ
  video

Ο Φίλιππος δεν ήταν σκληρός με τους ηττημένους. Σε συνέδριο που έγινε στην Κόρινθο (απείχαν οι Σπαρτιάτες) ανακηρύχτηκε αρχηγός της εκστρατείας που ετοιμαζόταν εναντίον των Περσών για να τιμωρηθούν για τις καταστροφές που προκάλεσαν στην Ελλάδα.
Την επόμενη όμως χρονιά ο Φίλιππος δολοφονήθηκε στις Αιγές (σημερινή Βεργίνα) και βασιλιάς της Μακεδονίας έγινε ο Αλέξανδρος, που ονομάστηκε Μέγας για την προσφορά του στον πολιτισμό.



ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΑΙΓΩΝ ΚΛΙΚ


Η δολοφονία του Φιλίππου Β' της Μακεδονίας από τον Παυσανία, γκραβούρα του 19ου αιώνα.


η είσοδος στον τάφο του Φιλίππου στη Βεργίνα. Εδώ στις Αιγές (την πρώτη πρωτεύουσα της Μακεδονίας και κατόπιν ιερής πόλης) μάλλον έγινε και η δολοφονία του βασιλιά από τον Παυσανία για άγνωστο λόγο... Ο χώρος ανακαλύφθηκε από τον αρχαιολόγο Μανόλη Ανδρόνικο


ο τάφος του βασιλιά Φιλίππου


η χρυσή λάρνακα με το αστέρι της Μακεδονίας από πάνω. Βρίσκεται στη Βεργίνα μέσα στον τάφο του βασιλιά και είχε τα οστά του βασιλιά μέσα

Δες όλα τα αριστουργήματα της τέχνης των Μακεδόνων ΚΛΙΚ

Τρίτη, 18 Φεβρουαρίου 2014

ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ

Διακρίνεις ποιοι εικονίζονται παρακάτω;



  • Διακρίνουμε κάποιον και από το βάδισμά του, το περίγραμμα του σώματός του.
Το σώμα μας αποτελείται: από οστά, αρθρώσεις και όργανα. Τα οστά βοηθούν στη στήριξη, ενώ οι μύες στην κίνησή μας. Κάποια μέρη του σώματός μας είναι σκληρά και κάποια μαλακά. Πώς το εξηγείς αυτό;

ΕΙΔΗ ΟΣΤΩΝ

 

Δες τους μύες του χεριού. Τι αλλαγές βλέπεις όταν σηκώνεται και σφίγγει το χέρι;



 
Δες παρακάτω τον σκελετό του ανθρώπινου σώματος. Σύγκρινε το 3 σημειωμένα οστά. Μέτρησε αυτά στο δικό σου σώμα και σημείωσε το μήκος τους.
 
Τα κόκαλα λέγονται και οστά. Παραπάνω βλέπετε την μπροστινή όψη του ανθρώπινου σκελετού και παρακάτω την πίσω.
  
Ο ανθρώπινος σκελετός έχει 200 οστά. Είναι καλυμμένα από τους μύες και το δέρμα και αν δεν υπήρχαν αυτά δε θα μπορούσαμε ούτε να στηριχθούμε ούτε να κινηθούμε. Μεγαλώνοντας, τα οστά μας γίνονται βαρύτερα, σκληρότερα και μεγαλύτερα.

Το Σκελετικό Σύστημα ΚΛΙΚ (αναγνώρισε οστά)

 Τα οστά προστατεύουν σπουδαία εσωτερικά όργανα μας, όπως την καρδιά, τον εγκέφαλο και τους πνεύμονες.



Τα οστά συνδέονται μεταξύ τους με τις αρθρώσεις. Μερικές βοηθούν στις κινήσεις διαφόρων μερών του σώματός μας, όπως ο ώμος μας, οι αρθρώσεις των χεριών (αγκώνας, καρπός) και των ποδιών (λεκάνη, γόνατο)

Δες κάποιες από τις αρθρώσεις του σώματός μας

 

Οι μύες μας βοηθούν να κάνουμε όλες τις κινήσεις του σώματός μας. Το σώμα μας έχει πάνω από 600 μύες, που διαφέρουν στο σχήμα και στο μέγεθος. 





 
Ανθρώπινο σώμα, Σκελετικό σύστημα, Μυικό σύστημα ΚΛΙΚ

Μπορείς να σκεφτείς πού χρησιμοποιούμε τη λέξη σκελετός στη ζωή μας; ΚΛΙΚ

Τετάρτη, 5 Φεβρουαρίου 2014

ΣΧΕΔΙΑΖΩ ΚΑΘΕΤΕΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ ΕΥΘΕΙΕΣ

Με ποιο από τα δύο παρακάτω παιδιά συμφωνείτε;



ΠΡΟΣΕΧΕ! Για να είναι μια ευθεία κάθετη ή παράλληλη πρέπει να υπάρχει και δεύτερη και να ορίζεται έτσι σε σχέση με αυτήν. ΠΟΤΕ δεν λέμε μόνη της μια ευθεία παράλληλη ή κάθετη.

Ας δούμε τώρα πώς φέρνουμε κάθετη ευθεία σε μια άλλη. Θα χρειαστούμε τον γνώμονα και θα πρέπει να τον τοποθετήσουμε επάνω στη γραμμή που θέλουμε να φέρουμε την κάθετη. Προσέχουμε να "πατάει" ο γνώμονας τη γραμμή και φέρνουμε την ευθεία από την άλλη κάθετη πλευρά του γνώμονα. Δες τις παρακάτω εικόνες. 


 
 


 Δες το και διαδραστικά

Φέρε κάθετη από σημείο σε ευθεία

ΚΛΙΚ


Το ίδιο κάνουμε και όταν θέλουμε να φέρουμε κάθετη σε σημείο Α που βρίσκεται πάνω σε μια ευθεία

Δες το κι εδώ διαδραστικά

ΚΛΙΚ


Εκτός από τον γνώμονα (τρίγωνο), μπορούμε να ελέγξουμε μια γωνία αν είναι ορθή και με το μοιρογνωμόνιο



Τοποθετούμε το μοιρογνωμόνιο πάνω στην μία πλευρά της γωνίας και βλέπουμε ότι η αλλη πλευρά δείχνει 90ο



Δες το διαδραστικά και εδώ

ΚΛΙΚ


Το ίδιο κάνουμε και όταν θέλουμε να φέρουμε εμείς μια κάθετη σε μια ευθεία. Απλά "πατάμε" το μοιρογνωμόνιο πάνω στην ευθεία. σημειώνουμε τις 90ο και έπειτα φέρνουμε την κάθετη.

Δες διαδραστικά πώς φέρνουμε μια γωνία 50ο

ΚΛΙΚ

Κάνε εξάσκηση 

http://www.teacherled.com/resources/anglemeasure/anglemeasureload.html