Η ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ, ΜΙΑ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΥΝΑΜΗ

Οι Μακεδόνες δεν είχαν πολλές σχέσεις με τους υπόλοιπους Έλληνες. Κυρίως τους απασχολούσε η ασφάλεια και η αντιμετώπιση των βόρειων γειτόνων τους.

Όμως μετά τους Περσικούς πολέμους άρχισαν να δημιουργούν εμπορικές σχέσεις και να έχουν επαφές με τους κατοίκους της νότιας Ελλάδας.Η Μακεδονία έγινε μεγάλη δύναμη, όταν έγινε βασιλιάς ο Φίλιππος ο Β΄. 

Ο βασιλιάς Φίλιππος δημιούργησε ισχυρό στρατό. Οι στρατιώτες εφοδιάστηκαν με ένα μακρύ δόρυ, που το έλεγαν σάρισα, μήκους 5 μέτρων. 

Η μακεδονική φάλαγγα, όταν ήταν παραταγμένη για μάχη έμοιαζε με φρούριο που κινείται.

Με τον ισχυρό στρατό που δημιούργησε ο Φίλιππος κατάφερε να αντιμετωπίσει τους εχθρούς από τον βορρά και να κυριαρχήσει σε όλη την περιοχή της Μακεδονίας και της Θράκης. Με τον τρόπο αυτό έγινε ένα μεγάλο κράτος, με δικό του νόμισμα (σ' αυτό τον βοήθησαν και τα χρυσωρυχεία του όρους Παγγαίου), οικονομική ανάπτυξη, με πρωτεύουσα την Πέλλα, ένα οικονομικό και πνευματικό κέντρο. 
 

Στατήρας (αρχαίο νόμισμα) του Φιλίππου

Ο Φίλιππος θέλησε να κυριαρχήσει και στη νότια Ελλάδα. Ο στρατός βρήκε αφορμή να κατέβει στη νότια Ελλάδα για μια διαμάχη που είχαν οι κάτοικοι που ζούσαν γύρω από το μαντείο των Δελφών. Οι Αθηναίοι και οι Θηβαίοι αποφάσισαν να τον εμποδίσουν. Δόθηκε μεγάλη μάχη στη Χαιρώνεια (2-8-338 π.Χ.) μεταξύ Μακεδόνων και Θηβαίων - Αθηναίων - άλλων συμμαχικών πόλεων. 

Στη μάχη αυτή νίκησε ο Φίλιππος, ενώ διακρίθηκε και ο γιός του Αλέξανδρος πολεμώντας στην πρώτη γραμμή.

η παράταξη των αντίπαλων δυνάμεων

το λιοντάρι της Χαιρώνειας, πιθανώς εγέρθηκε από τους Θηβαίους προς τιμή των νεκρών Ιερολοχιτών

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΛΙΟΝΤΑΡΙΟΥ

 

Ο Φίλιππος δεν ήταν σκληρός με τους ηττημένους. Σε συνέδριο που έγινε στην Κόρινθο (απείχαν οι Σπαρτιάτες) ανακηρύχτηκε αρχηγός της εκστρατείας που ετοιμαζόταν εναντίον των Περσών για να τιμωρηθούν για τις καταστροφές που προκάλεσαν στην Ελλάδα.
Την επόμενη όμως χρονιά ο Φίλιππος δολοφονήθηκε στις Αιγές (σημερινή Βεργίνα) και βασιλιάς της Μακεδονίας έγινε ο Αλέξανδρος, που ονομάστηκε Μέγας για την προσφορά του στον πολιτισμό.

ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΑΙΓΩΝ ΚΛΙΚ

Η δολοφονία του Φιλίππου Β' της Μακεδονίας από τον Παυσανία, γκραβούρα του 19ου αιώνα.


η είσοδος στον τάφο του Φιλίππου στη Βεργίνα. Εδώ στις Αιγές (την πρώτη πρωτεύουσα της Μακεδονίας και κατόπιν ιερής πόλης) μάλλον έγινε και η δολοφονία του βασιλιά από τον Παυσανία για άγνωστο λόγο... Ο χώρος ανακαλύφθηκε από τον αρχαιολόγο Μανόλη Ανδρόνικο


ο τάφος του βασιλιά Φιλίππου


η χρυσή λάρνακα με το αστέρι της Μακεδονίας από πάνω. Βρίσκεται στη Βεργίνα μέσα στον τάφο του βασιλιά και είχε τα οστά του βασιλιά μέσα

Δες όλα τα αριστουργήματα της τέχνης των Μακεδόνων ΚΛΙΚ

ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ

Διακρίνεις ποιοι εικονίζονται παρακάτω;

• Διακρίνουμε κάποιον και από το βάδισμά του, το περίγραμμα του σώματός του.

Το σώμα μας αποτελείται: από οστά, αρθρώσεις και όργανα. Τα οστά βοηθούν στη στήριξη, ενώ οι μύες στην κίνησή μας. Κάποια μέρη του σώματός μας είναι σκληρά και κάποια μαλακά. Πώς το εξηγείς αυτό;

ΕΙΔΗ ΟΣΤΩΝ

 

Δες τους μύες του χεριού. Τι αλλαγές βλέπεις όταν σηκώνεται και σφίγγει το χέρι;


 

Δες παρακάτω τον σκελετό του ανθρώπινου σώματος. Σύγκρινε το 3 σημειωμένα οστά. Μέτρησε αυτά στο δικό σου σώμα και σημείωσε το μήκος τους.

 

Τα κόκαλα λέγονται και οστά. Παραπάνω βλέπετε την μπροστινή όψη του ανθρώπινου σκελετού και παρακάτω την πίσω.

  

Ο ανθρώπινος σκελετός έχει 200 οστά. Είναι καλυμμένα από τους μύες και το δέρμα και αν δεν υπήρχαν αυτά δε θα μπορούσαμε ούτε να στηριχθούμε ούτε να κινηθούμε. Μεγαλώνοντας, τα οστά μας γίνονται βαρύτερα, σκληρότερα και μεγαλύτερα.

Το Σκελετικό Σύστημα ΚΛΙΚ (αναγνώρισε οστά)

 Τα οστά προστατεύουν σπουδαία εσωτερικά όργανα μας, όπως την καρδιά, τον εγκέφαλο και τους πνεύμονες.

Τα οστά συνδέονται μεταξύ τους με τις αρθρώσεις. Μερικές βοηθούν στις κινήσεις διαφόρων μερών του σώματός μας, όπως ο ώμος μας, οι αρθρώσεις των χεριών (αγκώνας, καρπός) και των ποδιών (λεκάνη, γόνατο)

Δες κάποιες από τις αρθρώσεις του σώματός μας

 

Οι μύες μας βοηθούν να κάνουμε όλες τις κινήσεις του σώματός μας. Το σώμα μας έχει πάνω από 600 μύες, που διαφέρουν στο σχήμα και στο μέγεθος. 





 Ανθρώπινο σώμα, Σκελετικό σύστημα, Μυικό σύστημα ΚΛΙΚ

Μπορείς να σκεφτείς πού χρησιμοποιούμε τη λέξη σκελετός στη ζωή μας; ΚΛΙΚ

ΣΧΕΔΙΑΖΩ ΚΑΘΕΤΕΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ ΕΥΘΕΙΕΣ

Με ποιο από τα δύο παρακάτω παιδιά συμφωνείτε;



ΠΡΟΣΕΧΕ! Για να είναι μια ευθεία κάθετη ή παράλληλη πρέπει να υπάρχει και δεύτερη και να ορίζεται έτσι σε σχέση με αυτήν. ΠΟΤΕ δεν λέμε μόνη της μια ευθεία παράλληλη ή κάθετη.

Ας δούμε τώρα πώς φέρνουμε κάθετη ευθεία σε μια άλλη. Θα χρειαστούμε τον γνώμονα και θα πρέπει να τον τοποθετήσουμε επάνω στη γραμμή που θέλουμε να φέρουμε την κάθετη. Προσέχουμε να "πατάει" ο γνώμονας τη γραμμή και φέρνουμε την ευθεία από την άλλη κάθετη πλευρά του γνώμονα. Δες τις παρακάτω εικόνες. 

 

 

 Δες το και διαδραστικά

Φέρε κάθετη από σημείο σε ευθεία

ΚΛΙΚ

Το ίδιο κάνουμε και όταν θέλουμε να φέρουμε κάθετη σε σημείο Α που βρίσκεται πάνω σε μια ευθεία

Δες το κι εδώ διαδραστικά

ΚΛΙΚ

Εκτός από τον γνώμονα (τρίγωνο), μπορούμε να ελέγξουμε μια γωνία αν είναι ορθή και με το μοιρογνωμόνιο

Τοποθετούμε το μοιρογνωμόνιο πάνω στην μία πλευρά της γωνίας και βλέπουμε ότι η αλλη πλευρά δείχνει 90^ο



Δες το διαδραστικά και εδώ

ΚΛΙΚ

Το ίδιο κάνουμε και όταν θέλουμε να φέρουμε εμείς μια κάθετη σε μια ευθεία. Απλά "πατάμε" το μοιρογνωμόνιο πάνω στην ευθεία. σημειώνουμε τις 90^ο και έπειτα φέρνουμε την κάθετη.

Δες διαδραστικά πώς φέρνουμε μια γωνία 50^ο

ΚΛΙΚ

Κάνε εξάσκηση 

Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ ΚΑΙ Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΑΙΩΝ

Οι Αθηναίοι ήταν άνθρωποι χαρούμενοι και φρόντιζαν κάθε στιγμή να περνούν καλά. Τις ελεύθερες ώρες τους τις περνούσαν στα γυμναστήρια ή στην Αγορά, όπου συζητούσαν τα καθημερινά προβλήματα.

Αναπαράσταση της αρχαίας Ακαδημίας κατά τον 4ο π.Χ αι.

Τα γυμνάσια αρχικά ήταν χώροι αναψυχής και άθλησης των νέων καθώς περιβάλλονταν από άλση και φυσική βλάστηση. Αργότερα απέκτησαν και κτιριακές εγκαταστάσεις. Συνήθως γύρω από μια μεγάλη αυλή διατάσσονταν ικανός αριθμός από στοές καθώς και τα κτίρια άθλησης και διαλέξεων. Απαραίτητος σε όλα τα γυμνάσια ήταν ο λουτρών, όπου ξεπλένονταν και χαλάρωναν οι αθλητές μετά την άσκηση. Για αυτό ακριβώς το λόγο είχαν ιδρυθεί κοντά σε κάποια πηγή ή ποτάμι, που τους εξασφάλιζαν διαρκή και άμεση πρόσβαση στο υδάτινο στοιχείο. Ενώ τον 6ο αι. π. Χ. ήταν χώρος άθλησης από τον 4ο αι. και μετά έγινε και χώρος εκπαίδευσης.

 

ο χώρος της Ακαδημίας του Πλάτωνα, σήμερα.

Ο χώρος που μαζεύονταν οι Αθηναίοι για τις αγορές τους αλλά και για τις συζητήσεις τους ήταν η Αγορά.

Δες τι είχαμε πει πέρσι στο μάθημα της Μελέτης Περιβάλλοντος για την αρχαία Αγορά της Αθήνας (Κλικ στην εικόνα)

Περιήγηση στην Αγορά της αρχαίας Αθήνας

 

Η μέρα ενός Αθηναίου στην αρχαία Αγορά

Τα σπίτια τους ήταν χαμηλά και απλά, χωρίς πολλά παράθυρα στο δρόμο. Τα δωμάτια είχαν λίγα έπιπλα, τα πιο απαραίτητα.
 

 Διαδραστικό αρχαιοελληνικό σπίτι ΚΛΙΚ

Συνηθισμένη τους τροφή ήταν τα λαχανικά, οι ελιές και τα ψάρια, που τότε ήταν άφθονα. Κρέας έτρωγαν στις γιορτές και στις θυσίες που έκαναν προς τιμήν των Θεών. Όταν διασκέδαζαν, έπιναν κρασί νερωμένο. Αυτό τους έδινε χαρά, χωρίς να μεθάνε.

Το ψάρι άφθονο τότε, τροφή των φτωχών, αντίθετα με το κρέας που έτρωγαν μόνο σε ιδιαίτερες περιπτώσεις και στις θυσίες που έκαναν για τους θεούς.

Οι γυναίκες έμεναν στο σπίτι κάνοντας διάφορες δουλειές. Είχαν να μαγειρέψουν, να ζυμώσουν, να υφάνουν.

 

Σπάνια έβγαιναν έξω, σε κάποια επίσημη γιορτή. Ενδιαφέρονταν όμως για τον εαυτό τους. Πολλές ντύνονταν ωραία, βάφονταν, άλλαζαν το χτένισμά τους. 

 

Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ (Από εργασία παιδιών Λυκείου)

Κάποιες είχαν υπηρέτριες για τις περισσότερες δουλειές. Αντίθετα στη Σπάρτη οι γυναίκες έπαιρναν μέρος σε πολλές εκδηλώσεις και συμπεριφέρονταν πιο ελεύθερα. 

Στην Αθήνα δεν υπήρχαν δημόσια σχολεία. Τα αγόρια μέχρι τα εφτά έμεναν στο σπίτι. Μετά οι γονείς τα έστελναν με τη συνοδεία ενός παιδαγωγού στο γραμματιστή. Εκεί μάθαιναν να διαβάζουν, να γράφουν και να λογαριάζουν. Ο κιθαριστής τούς μάθαινε να παίζουν κιθάρα και λύρα.
Ανώτερα σχολεία δεν υπήρχαν. Ο κάθε νέος μπορούσε να μάθει πολλά πράγματα παρακολουθώντας συζητήσεις στην Αγορά και αλλού. Η πόλη έμοιαζε με σχολείο, όπου μορφωμένοι άνθρωποι συζητούσαν διάφορα θέματα. 

Μετά πήγαιναν στρατιώτες, με τον όρκο ότι θα κάνουν το καθήκον τους στην πατρίδα. Στο στρατό υπηρετούσαν δύο χρόνια.

Δες τι είχαμε πει πέρσι στη Μελέτη Περιβάλλοντος για τη μόρφωση και το σχολείο στην αρχαία Ελλάδα. Δες και το βίντεο για την Ακαδημία του Πλάτωνα. 

Δες τι είχαμε πει πέρσι για τα παιχνίδια στην αρχαία Ελλάδα 

Παίξε με τους αστραγάλους

Να θυμάσαι
  

ΚΛΙΚ

Δες μερικά επαγγέλματα από την αρχαία Αθήνα. Αναγνωρίζεις κάποια;

ΖΩΓΡΑΦΙΣΤΕ ΤΙΣ ΕΥΧΕΣ ΣΑΣ (ΔΕΙΓΜΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΨΗΦΙΑΚΗ ΤΑΞΗ)

Η χριστουγεννιάτικη κάρτα έκανε για πρώτη φορά την εμφάνισή της στην Αγγλία. Η πρώτη χριστουγεννιάτικη κάρτα σχεδιάστηκε το 1843 στο Torquay , μια μικρή πόλη στη νοτιοδυτική κομητεία του Ντέβον.
Ο πολυάσχολος Sir Henry Cole που εργαζόταν σε δημόσια υπηρεσία, προβλέποντας ότι δεν θα είχε χρόνο να ευχηθεί αυτοπροσώπως σε συγγενείς και φίλους, ζήτησε από τον καλλιτέχνη John Callcott Horsley, ζωγράφο και μέλος της Βασιλικής Ακαδημίας, να του σχεδιάσει μια κάρτα με ένα συγκεκριμένο μήνυμα, προκειμένου να στείλει τις ευχές του στα αγαπημένα του πρόσωπα.
Με αυτό τον τρόπο γεννήθηκε η πρώτη χριστουγεννιάτικη κάρτα. Λιθογραφήθηκε και ζωγραφίστηκε σε χοντρό χαρτόνι, 5 1/8 επί 3 1/4 ίντσες, σε σκούρα σέπια και ζωγραφίστηκε με το χέρι.
Το κέντρο της κάρτας έδειχνε ένα οικογενειακό πάρτι σε εξέλιξη, κάτω από το οποίο υπήρχε το μήνυμα – «A Merry Christmas and a Happy New Year To You».

Στη μία πλευρά υπάρχει μία σκηνή που ταΐζουν κάποιον πεινασμένο και στην άλλη μία σκηνή που ντύνουν τους φτωχούς.
Είχε, όμως, τόσο μεγάλη επιτυχία, που 1.000 κάρτες τυπώθηκαν εκείνη τη χρονιά και έτσι ξεκίνησε η εμπορική παραγωγή ευχετήριων καρτών.
Η καθεμιά κάρτα κόστιζε ένα σελίνι. Σήμερα οι πρώτες αυτές κάρτες είναι πολύ σπάνιες. Το Δεκέμβριο του 2005 μία τέτοια κάρτα πουλήθηκε αντί του ποσού των 8.500 λιρών Αγγλίας.

Να και κάποιες ευχετήριες κάρτες που κυκλοφόρησαν πριν από 100 περίπου χρόνια!

Βέβαια με τίποτα δε μπορούν αυτές οι κάρτες να συγκριθούν με τις σύγχρονες που πλέον είναι και διαδραστικές

ΚΛΙΚ  (ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΜΟΥ - ΚΑΡΤΑ)

ΚΛΙΚ

ΚΛΙΚ

ΚΛΙΚ

Ο ΠΕΡΣΙΚΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ

Την εποχή αυτή οι Πέρσες προσπαθούν να μεγαλώσουν ακόμη περισσότερο το κράτος τους και έτσι ήρθαν σε σύγκρουση με τους Έλληνες.
Αφορμή… η βοήθεια των Αθηναίων και των Ερετριέων στους Έλληνες της Μ. Ασίας. Έτσι προετοίμασαν μεγάλη εκστρατεία. 

Στρατός και στόλος ετοιμάστηκαν γρήγορα με αρχηγό τον Μαρδόνιο κατά της Ελλάδας. Η Μακεδονία υποτάχτηκε στους Πέρσες, ο στόλος τους όμως καταστράφηκε από θαλασσοταραχή στα παράλια του Άθω. Ο Μαρδόνιος αναγκάζεται να γυρίσει στην Περσία.

Έτσι δυο χρόνια μετά, ξεκίνησαν τη δεύτερη εκστρατεία. Το 490 π. Χ. ο στόλος των Περσών με αρχηγό τον Δάτη και τον Αρταφέρνη φτάνουν στην Ερέτρια και την καταστρέφουν. Στη συνέχεια αγκυροβολούν στα παράλια του Μαραθώνα.

Οι Αθηναίοι ανησυχούν και κάνουν σύσκεψη με το φόβο να μην πλησιάσουν οι Πέρσες στην Αθήνα. Αποφασίζουν να αμυνθούν στον Μαραθώνα. 10.000 Αθηναίοι και 1.000 Πλαταιείς παρατάχτηκαν με αρχηγό τον Μιλτιάδη απέναντι από τους Πέρσες.

Μιλτιάδης

Οι Αθηναίοι πέτυχαν λαμπρή νίκη στον Μαραθώνα ενάντια στους Πέρσες χάρη στον Μιλτιάδη, ο όποίος εφάρμοσε ένα σπουδαίο σχέδιο. Παρέταξε τον στρατό του σε κατηφορικό έδαφος σε μικρή απόσταση από τον περσικό στρατό, έχοντας ενισχύσει περισσότερο τα πλάγια της παράταξης. Στο κέντρο έβαλε λιγότερους στρατιώτες.

Έτσι στη μάχη σώμα με σώμα που έγινε τα δύο άκρα της ελληνικής παράταξης κατάφεραν να νικήσουν γρήγορα και στη συνέχεια να κυκλώσουν το περσικό κέντρο.

Οι Πέρσες υποχώρησαν κι έτρεξαν προς τα πλοία να σωθούν.Ένας Αθηναίος στρατιώτης τρέχοντας μετέφερε τη χαρούμενη είδηση στην Αθήνα.

Δες σε αναπαράσταση, από ταινία, την έναρξη του μαραθώνιου δρόμου κατά τους Α' σύγχρονους ολυμπιακούς αγώνες που έγιναν στην Αθήνα το 1896 και συμμετείχε ο Σπύρος Λούης. Παρατήρησε πού βρίσκεται η αφετηρία των αθλητών.



...και λίγο γέλιο (ο Αθηναίος στρατιώτης που μεταφέρει το μήνυμα στους Αθηναίους, σε διαφήμιση)

ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΜΕ ΤΗ ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΜΑΡΑΘΩΝΑ

Απάντησε σωστά στις ερωτήσεις και μάζεψε όσα περισσότερα αυγά μπορείς

ΚΛΙΚ