Ο ΦΙΛΟΣ ΜΑΣ Ο ΑΝΕΜΟΣ

Ο πρώτος ανεμόμυλος σχεδιάστηκε από τον Ήρωνα τον 3ο προ Χριστού αιώνα.

Ήταν οριζόντιου άξονα περιστροφής και είχε τέσσερα πτερύγια. 

Στην Ελλάδα η χρήση των ανεμόμυλων υπήρξε αρκετά εκτεταμένη, λόγω του πλούσιου αιολικού δυναμικού της χώρας. Αν και είχαν εμφανιστεί πολλούς αιώνες πριν, η χρήση τους καθιερώθηκε κατά τη Βυζαντινή περίοδο, γνωρίζοντας ακόμα μεγαλύτερη διάδοση κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας, κυρίως στο ανατολικό Αιγαίο αλλά και στην ενδοχώρα. Κατά κανόνα στεγάζονταν σε κυλινδρικά, πέτρινα, διώροφα κτίρια. 

Στον επάνω όροφο βρισκόταν ο άξονας και το σύστημα μετάδοσης της κίνησης, ενώ στον κάτω όροφο γινόταν η άλεση και αποθήκευση των σιτηρών. 

Τα πτερύγιά τους ήταν πάνινα, 5-15 μέτρα σε μήκος και πλάτος το 1/5 του μήκους τους.

Ένας ανεμόμυλος μπορούσε να αλέσει 20-70κιλά σιτηρών την ώρα, ανάλογα με την ένταση και τη φορά του ανέμου. 

Σήμερα οι περισσότεροι ανεμόμυλοι έχουν ερειπωθεί και διατηρούνται ελάχιστοι, κυρίως για τουριστικούς λόγους.

Απ' την πόρτα του μύλου έμπαιναν στο χώρο που άφηναν τα σακιά με το σιτάρι και το κριθάρι. Οι δυο αυτοί χώροι (πάνω και κάτω) επικοινωνούσαν με μια μικρή (στενή) σκάλα, που την έφτιαχναν έτσι, γιατί δεν είχαν χώρο να την φτιάξουν μεγαλύτερη. 
Οι μυλόπετρες (δυο στρογγυλές πέτρες) βρίσκονται στον πάνω χώρο (κάτω από τη σκεπή) και εκεί άλεθαν.

Σε κάθε μύλο εργαζόταν ένας μόνο άνθρωπος: ο ιδιοκτήτης. Τον έλεγαν μυλωνά. Αυτός ανέβαζε ένα-ένα τα σακιά με το σιτάρι ή το κριθάρι από τα σκαλάκια στο πάνω μέρος του μύλου, για να τ' αλέσει και να βγάλει αλεύρι.

Όταν δε φυσούσε, οι μύλοι δεν μπορούσαν να λειτουργήσουν. Εκείνες τις μέρες όμως που είχε δυνατό αέρα, δούλευαν ώρες πολλές, ακόμα και τη νύχτα. 

 Έτσι εκεί συνηθίζονταν να μαζεύονται άνδρες και γυναίκες πολλές ώρες μέχρι να ετοιμαστεί το αλεύρι τους. Ήταν δηλαδή ο ανεμόμυλος ένα κοινωνικό κέντρο που μέχρι και προξενιά γίνονταν...

 

Βέβαια, όταν δεν είχαν σιτάρι ή κριθάρι να αλέσουν, τότε έδεναν τα πανιά, για να μην γυρνάνε και σπάσουν.

Ο μυλωνάς συνήθως δεν πληρωνόταν με χρήματα, αλλά με αλεύρι, ανάλογα με τη ποσότητα που άλεθε. Αυτός με τη σειρά του το πουλούσε σε όσους κατοίκους δεν καλλιεργούσαν σιτάρι ή κριθάρι, δεν είχαν δηλαδή δικό τους αλεύρι.

Μια παραλλαγή ανεμόμυλου χρησιμοποιήθηκε στο οροπέδιο του Λασιθίου στην Κρήτη, για την άντληση νερού. Αυτοί ήταν σιδερένιες κατασκευές με πάνινα πτερύγια. Από τους 6.000 που υπολογίζεται ότι υπήρχαν στις αρχές του 20ου αιώνα, σήμερα λειτουργούν περίπου οι χίλιοι.

Δες τα μέρη ενός λασιθιώτικου ανεμόμυλου ΚΛΙΚ

ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

Ο παραδοσιακός ανεμόμυλος έχει πλέον στις μέρες μας σχεδόν αντικατασταθεί από την ανεμογεννήτρια.Οι διαφορές βέβαια των δυο "κτισμάτων" είναι εμφανείς:

Και βέβαια πλέον οι σύγχρονοι ανεμόμυλοι δεν αλέθουν σιτάρι αλλά χρησιμοποιούνται κυρίως για παραγωγή ενέργειας

Αυτή η ενέργεια, η αιολική (ο Αίολος ήταν ο “διαχειριστής” των ανέμων, κατά τους αρχαίους Έλληνες), αξιοποιείται στις μέρες μας ολοένα και περισσότερο, σε περιοχές όπου συχνά φυσούν ισχυροί άνεμοι.

 
Για την αξιοποίηση της αιολικής ενέργειας χρησιμοποιούμε σήμερα τις ανεμογεννήτριες, με τις οποίες μετατρέπεται η κινητική ενέργεια του ανέμου σε ηλεκτρική. 
Το πρώτο πράγμα που προσέχουμε σε μια ανεμογεννήτρια είναι τα πτερύγιά της, που περιστρέφονται όταν φυσάει. Η κίνηση αυτή των πτερυγίων μεταδίδεται σε έναν άξονα περιστροφής, ο οποίος χάρη σε ένα σύστημα προσανατολισμού, βρίσκεται πάντα παράλληλα προς την κατεύθυνση του ανέμου.

  
Η κινητική ενέργεια του άξονα περιστροφής μετατρέπεται από μια γεννήτρια σε ηλεκτρική ενέργεια. ‘Όλο αυτό το σύστημα είναι τοποθετημένο πάνω σ’ ένα ψηλό πύργο.

Η σπουδαιότερη εφαρμογή των ανεμογεννητριών είναι η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας,η οποία μπορεί στη συνέχεια, να διοχετεύεται στο δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας.

Πολλές ανεμογεννήτριες μαζί, συστοιχίες ανεμογεννητριών όπως τις λέμε, σχηματίζουν τα λεγόμενα αιολικά πάρκα, που επιτρέπουν τη μαζική εκμετάλλευση της αιολικής ενέργειας και τη διοχέτευσή του συνόλου της παραγόμενης ενέργειας στο ηλεκτρικό σύστημα.

Άκου το παρακάτω ρεπορτάζ. Τι το πρωτοποριακό φέρνει ο παραδοσιακός ανεμόμυλος;

Φτιάξε αν θες έναν ανεμόμυλο σε όποιο μέγεθος θέλεις

 ΚΛΙΚ

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΧΡΟΝΟΥ ΣΤΟ ΛΟΓΟ

Προσδιορίζουμε το χρόνο με:

• τους χρόνους των ρημάτων (Μέλλοντες)

Π.χ. Θα παίξω μπάσκετ

• χρονικά επιρρήματα και φράσεις με επιρρήματα

Π.χ. Σήμερα θα πάμε στη θάλασσα, ξανασυναντηθήκαμε έπειτα από πολύ καιρό

• ουσιαστικά

Π.χ Γυρίσαμε στο σπίτι την Κυριακή το πρωί

• φράσεις με πρόθεση

Π.χ. Πέρασε από το σπίτι της σε μία ώρα

• χρονικές προτάσεις

Π.χ. Με ενοχλεί να κάνω μάθημα, όταν οι άλλοι παίζουν ποδόσφαιρο έξω.

• χρονικές μετοχές

Π.χ. Πηγαίνοντας στη λαϊκή, είδα τη Μαρία

ΑΞΙΑ ΘΕΣΗΣ ΨΗΦΙΟΥ ΣΤΟΥΣ ΜΕΓΑΛΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ

Ακολούθησε και τα τρία επίπεδα και βάλε τους αριθμούς στη σωστή σειρά

ΚΛΙΚ

Βρες τη σωστή θέση αριθμών ( εξασκήσου και στα αγγλικά)

ΚΛΙΚ

ΜΑΖΑ

Η μάζα ενός σώματος εκφράζει το ποσό ύλης που περιέχεται σε αυτό. Δε μεταβάλλεται όταν το σώμα αλλάζει θέση

Μονάδα μέτρησης της μάζας είναι το χιλιόγραμμο ή κιλό(Kg)

Επίσης, χρησιμοποιούμε μικρότερες μονάδες μέτρησης: 1 γραμμάριο, 1g ( 1 Kg=1000 g)

Μεγαλύτερη μονάδα μέτρησης είναι ο 1 τόνος, 1t (1t=1000 kg)

Τη μάζα μπορούμε να τη μετρήσουμε χρησιμοποιώντας ένα όργανο που το λέμε ζυγό σύγκρισης. Μπορούμε να συγκρίνουμε δυο σώματα ή ένα σώμα με τα σταθμά ( σώματα γνωστής μάζας)

ο παραδοσιακός ζυγός σύγκρισης


τα παραδοσιακά σταθμά

πλαστικός ζυγός σύγκρισης που χρησιμοποιείται και σε σχολεία

ΠΡΟΣΕΞΕ: ΑΛΛΟ ΜΑΖΑ, ΑΛΛΟ ΒΑΡΟΣ

Πρόσεξε, επειδή αρκετοί μπερδεύονται..δεν είναι το ίδιο βάρος και μάζα, παρόλο που μοιάζουν αρκετά...
Η μάζα δε μεταβάλλεται όταν το σώμα αλλάζει θέση ενώ το βάρος εξαρτάται και από το υψόμετρο μιας περιοχής.
Επίσης αν σκεφτείς ότι μπορείς να πάρεις ένα μπουκαλάκι νερό στο διάστημα, αυτό δε θα έχει βάρος εκεί και όπου να το αφήνεις θα παραμένει ακίνητο χωρίς να πέφτει ( αφού δεν υπάρχει βαρύτητα), όμως εξακολουθεί να έχει ίδια μάζα όσο είχε και στη γη ( μπορείς π. χ. να πιεις δυο ποτήρια νερό ή να κάνεις δυο καφέδες )

ΠΑΙΞΕ ΜΕ ΤΗ ΜΑΖΑ ( Επίλεξε reading mass )

ΚΛΙΚ

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΧΑΡΤΗ: ΤΙΤΛΟΣ ΚΑΙ ΥΠΟΜΝΗΜΑ

Βασικό στοιχείο του χάρτη αποτελεί ο τίτλος δηλαδή η λέξη που δηλώνει το περιεχόμενο του χάρτη

Υπόμνημα χάρτη: επίσης βασικό στοιχείο, είναι ουσιαστικά ένα σημείωμα όπου ερμηνεύονται διάφορα στοιχεία του χάρτη. Ουσιαστικά είναι αυτός που "ξεκλειδώνει" έναν χάρτη αφού με τη βοήθειά του είναι δυνατόν να διαβαστούν τα στοιχεία κάθε τόπου. Αποτελείται δε από σύμβολα και όχι από λέξεις γιατί είναι διεθνές στοιχείο.

Τα σύμβολα μπορεί να είναι κουκκίδες, γραμμές. σχήματα. εικονίδια ( άγκυρες, αεροπλάνα κλπ ) που παριστάνουν τα στοιχεία του τόπου που δείχνει ο χάρτης

Δες την ερμηνεία πολλών συμβόλων του χάρτη

ΚΛΙΚ

Προσπάθησε να τοποθετήσεις τα σύμβολα στη θέση που ταιριάζουν

ΚΛΙΚ

ΤΑ ΛΟΥΛΟΥΔΙΑ ΠΟΥ ΦΥΤΡΩΝΟΥΝ ΣΤΟ ΤΣΙΜΕΝΤΟ

ΖΗΡΟΣ

Απέχει 27 περίπου χιλιόμετρα από τη Σητεία και είναι η έδρα του Δήμου Λεύκης. Είναι κτισμένη σε ύψος 700 μέτρων, στη βόρεια πλευρά του λεκανοπεδίου της Ζήρου. Οι κάτοικοι ασχολούνται με την παραγωγή σταφίδας, κρασιού και λαδιού.
Το οροπέδιο της Ζήρου θυμίζει πόσο το μεράκι και η αγάπη του ανθρώπου μπορούν να μεταμορφώσουν μια σκληροτράχηλη έκταση γης σε ένα απέραντο περιβόλι, ζωντανό και καταπράσινο. Το βλέμμα του επισκέπτη χάνεται ανάμεσα στα συνεχόμενα αμπελάκια, σχήματα γεωμετρικά το ένα δίπλα στο άλλο, άλλα μεγαλύτερα και άλλα μικρότερα, όλα κομματάκια αυτού του τεράστιου χαλιού που δημιούργησε ο άνθρωπος.
Μα αυτό που τραβάει την προσοχή είναι τα λουλούδια σε κάθε μπαλκόνι σπιτιού, σε κάθε αυλή ακόμα και στις σχισμές των τσιμέντων,στους δρόμους και στα σκαλοπάτια!!Και γι αυτό "υπεύθυνοι" είναι οι κάτοικοι του χωριού που σκορπίζουν σπόρους όπου υπάρχει λίγο χώμα κι έτσι μαζί με τον άνεμο βοηθούν στην εξάπλωση των φυτών!