ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ(ΔΕΙΓΜΑ)

ΚΑΛΥΤΕΡΟΣ ΦΩΤΙΣΜΟΣ ΜΕ ΛΙΓΟΤΕΡΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

ΤΑ ΖΩΑ ΣΩΖΟΥΝ ΤΟΝ ΠΛΑΝΗΤΗ

ΑΣ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΚΑΙ ΜΗ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ (ΔΕΙΓΜΑ)

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

 

 

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ(2)

Οι κύριοι παράγοντες που επηρεάζουν την υγεία του εμβρύου είναι:

• η διατροφή της μητέρας

Συγκεκριμένα πρέπει να φροντίζει ώστε η διατροφή της να είναι ισορροπημένη και πλούσια σε βιταμίνες, ασβέστιο και σίδηρο. Δεν πρέπει όμως να καταναλώνει μεγάλες ποσότητες γιατί θα γίνει υπέρβαρη και αυτό δεν ευνοεί την ομαλή ανάπτυξη του εμβρύου.

• η λήψη φαρμάκων

Και αυτό είναι πολύ σημαντικό και θα πρέπει να γίνεται μόνο αφού η έγκυος συμβουλευτεί το γιατρό της, αφού κάποια φάρμακα μπορεί να βλάψουν το έμβρυο.

• οι επιβλαβείς συνήθειές της

Είναι γεγονός ότι το κάπνισμα π. χ. επιβαρύνει με βλαβερές ουσίες το έμβρυο, ενώ ταυτόχρονα μειώνει το οξυγόνο που φτάνει σε αυτό Το ίδιο βλαβερό για το έμβρυο είναι και η κατανάλωση ποσότητας οινοπνευματωδών ποτών από την έγκυο ενώ στα καθημερινά "καθήκοντα" της εγκύου θα πρέπει να είναι και η τακτική άσκηση αλλά σε ήπια μορφή.
Μάλιστα καλό θα ήταν τα περισσότερα από τα παραπάνω να γίνουν από τη γυναίκα ακόμα και πριν τη σύλληψη ώστε να γίνει ευκολότερα και ασφαλέστερα αυτή όταν θα το αποφασίσει το ζευγάρι

ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ(1)

Η ανάπτυξη του εμβρύου γίνεται όπως είπαμε στο σώμα της μητέρας, ονομάζεται κύηση και διαρκεί περίπου 9 μήνες.

Αλλά ας δούμε τα στάδια της ανάπτυξης του εμβρύου:

• 1ος μήνας: Στο εμφυτευμένο στη μήτρα ζυγωτό σχηματίζονται η καρδιά και η σπονδυλική στήλη
• 2ος μήνας: Σχηματίζονται χείλη, μάτια, μύτη ενώ η καρδιά του εμβρύου λειτουργεί κανονικά
• 3ος μήνας: Αρχίζουν να εμφανίζονται άκρα και άλλα όργανα
  

• 4ος μήνας: Αναγνωρίζεται το φύλο του εμβρύου ενώ μπορεί να πιπιλάει το δάχτυλο του και να καταπίνει
• 5ος μήνας: Το έμβρυο αρχίζει να κινείται και να κλοτσά την κοιλιά της μητέρας του
• 6ος μήνας: Το έμβρυο ανοιγοκλείνει τα βλέφαρά του
• 7ος μήνας: Υπάρχει περίπτωση να γεννηθεί το έμβρυο(εφταμηνίτικο) αλλά χρειάζεται ειδική φροντίδα
• 8ος μήνας: Η ανάπτυξη του εμβρύου είναι γρήγορη εκτός από τους πνεύμονες που δεν είναι ακόμα έτοιμοι να αναπνεύσουν το οξυγόνο
• 9ος μήνας: Το έμβρυο είναι έτοιμο να ζήσει και έξω από το σώμα της μητέρας του

Κατά τη διάρκεια της κυήσεως το έμβρυο περιβάλλεται από τον αμνιακό σάκο, ο οποίος περιέχει το αμνιακό υγρό και προφυλάσσει το έμβρυο από τα τοιχώματα της μήτρας. Έπειτα από δύο μήνες το έμβρυο τροφοδοτείται από τον οργανισμό της εγκύου μέσω του πλακούντα και του ομφάλιου λώρου ο οποίος καταλήγει στον αφαλό του εμβρύου. Μέσα από το λώρο ρέει αίμα από το σώμα της μητέρας προς το έμβρυο και αντίστροφα. Με την κυκλοφορία του αίματος, το οξυγόνο και τα θρεπτικά συστατικά περνούν στο κυκλοφορικό σύστημα του εμβρύου, ενώ αποβάλλεται το διοξείδιο του άνθρακα και άλλες βλαβερές ουσίες.

Η αιματική κυκλοφορία στον πλακούντα

Στη διάρκεια του τοκετού ο αμνιακός σάκος σπάει, ο πλακούντας καταστρέφεται και αποβάλλεται, ενώ με συσπάσεις η μήτρα ωθεί το έμβρυο προς τα έξω.

Σημαντικό ρόλο κατά τη διάρκεια της κυήσεως παίζει το υπερηχογράφημα Με αυτό ελέγχεται ανά πάσα στιγμή η κατάσταση του εμβρύου αλλά και της μητέρας.

Δες τι είχαμε πει και πέρσι για το υπερηχογράφημα

ΚΛΙΚ

"ΧΕΡΙ ΤΗΣ ΕΛΠΙΔΑΣ"(Ένας ύμνος της ζωής)

Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

Η παραπάνω εικόνα έχει ειπωθεί πολλές φορές από γονείς προς παιδιά, ιδίως τις παλιότερες εποχές. Σήμερα θα δούμε αναλυτικά το μυστήριο της δημιουργίας της ζωής.

Τα περισσότερα είδη οργανισμών, μεταξύ των οποίων και ο άνθρωπος χαρακτηρίζονται από δύο φύλα, το αρσενικό και το θηλυκό που σε κάποια στιγμή της ζωής τους ζευγαρώνουν και δημιουργούν απογόνους.

γυναικείο και αντρικό σώμα

Το ζευγάρωμα αυτό γίνεται χάρη σε ορισμένα όργανα του σώματος, το σύνολο των οποίων ονομάζεται αναπαραγωγικό σύστημα. Το αναπαραγωγικό σύστημα παράγει ειδικά κύτταρα που για τα θηλυκά λέγονται ωάρια και για τα αρσενικά σπερματοζωάρια.

Τα γυναικεία αναπαραγωγικά όργανα είναι:

• οι σάλπιγγες,
• οι ωοθήκες,
• η μήτρα
• και ο κόλπος

ΚΛΙΚ

ΚΛΙΚ

Στις ωοθήκες φυλάσσονται και ωριμάζουν τα ωάρια. Το ώριμο ωάριο μεταφέρεται στις σάλπιγγες όπου και συναντά το σπερματοζωάριο, τα οποία έχει αφήσει στον κόλπο της γυναίκας το πέος του άνδρα. Εάν συμβεί γονιμοποίηση, το γονιμοποιημένο ωάριο εμφυτεύεται στη μήτρα, όπου και αναπτύσσεται

ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΕΞΑΣΚΗΣΗ

ΚΛΙΚ

Αντίστοιχα τα αναπαραγωγικά όργανα του άντρα είναι:

• η εκφορητική οδός,
• η ουρήθρα
• το πέος
• και οι όρχεις

ΚΛΙΚ

Στους όρχεις παράγονται τα σπερματοζωάρια, τα οποία οδηγούνται μέσω της εκφορητικής οδού στην ουρήθρα και το πέος, μέσω του οποίου μεταφέρονται τα σπερματοζωάρια στον κόλπο της γυναίκας

ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΕΞΑΣΚΗΣΗ

ΚΛΙΚ

Αλλά ας δούμε πιο αναλυτικά πώς γίνεται η γονιμοποίηση:

Τα σπερματοζωάρια κινούνται από τον κόλπο στη μήτρα και τις σάλπιγγες
Περίπου κάθε 28 μέρες ένα από τα ωάρια ωριμάζει εναλλάξ στις ωοθήκες και πηγαίνει στις σάλπιγγες.
Τα σπερματοζωάρια πλησιάζουν το ωάριο, όμως μόνο ένα τελικά μπαίνει σε αυτό και το γονιμοποιεί.
Το γονιμοποιημένο κύτταρο ονομάζεται ζυγωτό
Μετά τη γονιμοποίηση το ζυγωτό, σκληραίνει τα τοιχώματα του για να μην επιτρέψει σε άλλο σπερματοζωάριο να μπει και διαιρείται σε δύο κύτταρα στη συνέχεια σε τέσσερα, μετά σε οκτώ κ.ο.κ.
Μέσω των σαλπίγγων τα κύτταρα καταλήγουν στη μήτρα, οπότε και εμφύεται στο τοίχωμα της μήτρας, οπότε και σχηματίζεται το έμβρυο, που θα αναπτυχθεί στη μήτρα για εννέα μήνες περίπου

ΚΛΙΚ

ΚΛΙΚ

Σε κάποιες περιπτώσεις κάποια προβλήματα στο αναπαραγωγικό σύστημα των ανθρώπων εμποδίζουν τη φυσιολογική γονιμοποίηση. Η επιστήμη έχει καταφέρει να δώσει λύση αφού σήμερα είναι δυνατή η γονιμοποίηση των ωαρίων μιας γυναίκας από τα σπερματοζωάρια του συζύγου της τεχνητά, έξω από το σώμα της. Η μέθοδος λέγεται τεχνητή ή εξωσωματική γονιμοποίηση και εφαρμόζεται ήδη από το 1978 με επιτυχία.

Σε ορισμένες πάλι περιπτώσεις έχουμε το σχηματισμό διδύμων. Αυτό γίνεται αν ωριμάσουν ταυτόχρονα δύο ωάρια. Τότε εάν εκείνη τη στιγμή μπουν σπερματοζωάρια στο σώμα της, μπορεί να γονιμοποιηθούν και τα δύο ωάρια από δύο βέβαια σπερματοζωάρια και προκύπτουν δίδυμα που μοιάζουν σαν αδέλφια χωρίς όμως να είναι ακριβώς ίδια(διωικά δίδυμα). Άλλες φορές πάλι το ζυγωτό που δημιουργήθηκε από ένα ωάριο και ένα σπερματοζωάριο διαιρείται και χωρίζεται σε δύο ζυγωτά, καθένα από τα οποία αναπτύσσεται ανεξάρτητα από το άλλο. Τα δίδυμα που γεννιούνται τότε είναι ολόιδια(μονοωικά δίδυμα).

Δες 4 καταπληκτικές φωτογραφίες που έχουν σχέση με το αναπαραγωγικό σύστημα

ΚΛΙΚ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ(2)

Είπαμε ότι τα πιο αποτελεσματικά μέτρα πρόληψης για τις μεταδοτικές ασθένειες είναι η υγιεινή και τα εμβόλια.

• Τι γίνεται όμως αν παρόλα ταύτα ο οργανισμός μας μολυνθεί από ένα μικρόβιο που δεν έχουμε εμβολιασθεί;

Η χορήγηση τότε του εμβολίου δεν έχει νόημα και πρέπει η ασθένεια να αντιμετωπιστεί με άλλες μεθόδους, όπως είναι τα αντιβιοτικά.

Τα αντιβιοτικά εμποδίζουν την εξάπλωση των μικροβίων, γιατί δεν επιτρέπουν στα μικρόβια να πραγματοποιήσουν αντιδράσεις που είναι απαραίτητες για την ανάπτυξή τους.

Πρόσεξε όμως:

Τα αντιβιοτικά συμβάλλουν μεν στην αντιμετώπιση των λοιμωδών ασθενειών αλλά η άσκοπη και συχνή χρήση τους έχει αποτέλεσμα τη μείωση της αποτελεσματικότητάς τους.
Γι αυτό θα πρέπει μόνο ο γιατρός να χορηγεί το είδος του φαρμάκου ανάλογα με τα συμπτώματα, την ηλικία, το φύλο και το βάρος του σώματός μας.
Οι συμβουλές φίλων και συγγενών για δήθεν "θαυματουργά" χάπια δε θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη από κανένα σοβαρό άτομο.
Να ξέρεις επίσης ότι τα αντιβιοτικά είναι αποτελεσματικά μόνο κατά των μικροβίων που αποτελούνται από κύτταρα(βακτήρια, μύκητες, πρωτόζωα κλπ)
Οι ιοί είναι μικρόβια με απλή δομή και δεν αποτελούνται από κύτταρα.

Άρα τα αντιβιοτικά δεν είναι αποτελεσματικά για την αντιμετώπισή τους και η χορήγηση αντιβιοτικών σε ιώσεις όπως κρυολόγημα, συνάχι κλπ είναι όχι μόνο άσκοπη αλλά και επικίνδυνη

Διάβασε την παρακάτω εικόνα. Τι άσχημη πρωτιά κατέχει η χώρα μας;

Έτσι λοιπόν στην ερώτηση πολλών γονέων:

Γιατί να μην πάρει το παιδί μου αντιβίωση ούτως ή άλλως;

Η απάντηση θα πρέπει να είναι ότι:

Τα αντιβιοτικά μπορεί να βλάψουν το παιδί σας αφού:

• Όπως όλα τα φάρμακα, έχουν παρενέργειες που μπορεί να είναι σοβαρές, όπως αλλεργική αντίδραση.

• Στο σώμα μας (στη μύτη, στο λαιμό, στο δέρμα, στο έντερο) κατοικούν "καλά" ή αθώα μικρόβια που αποτρέπουν τα επικίνδυνα να εισβάλουν σε αυτό. Τα αντιβιοτικά σκοτώνουν όλα τα μικρόβια χωρίς εξαίρεση, ακόμα και τα καλά. Έτσι μπορούν να βλάψουν την άμυνα του οργανισμού αν δε χρειάζονται και να δημιουργήσουν λοίμωξη από επικίνδυνα μικρόβια.

• Τα μικρόβια βρίσκουν τρόπους να αναπτύσσουν αντίσταση στα αντιβιοτικά. Αν ένα παιδί παίρνει συχνά αντιβιοτικά αλόγιστα, κινδυνεύει να αναπτύξει μικρόβια ανθεκτικά στα αντιβιοτικά. Έτσι μπορεί στο μέλλον μια βαριά λοίμωξη να μη μπορεί να αντιμετωπιστεί. Η αντίσταση των μικροβίων από την αλόγιστη χρήση αντιβιοτικών είναι σήμερα από τα πιο σοβαρά προβλήματα στη σύγχρονη ιατρική.

ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ(1)

"Κάλλιον το προλαμβάνειν, ή το θεραπεύειν"

Η χαρακτηριστική αυτή φράση του πατέρα της ιατρικής επιστήμης, Ιπποκράτη, δείχνει το ποιος είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος αντιμετώπισης των μεταδοτικών ασθενειών.
Πράγματι, τα πιο αποτελεσματικά μέτρα πρόληψης έχουν να κάνουν με την υιοθέτηση κανόνων ατομικής και δημόσιας υγιεινής και τον εμβολιασμό όλων των ατόμων.
Και αφού αναφέραμε στο προηγούμενο μάθημα για τους τρόπους με τους οποίους προσπαθούμε να αποτρέψουμε την "είσοδο" μικροβίων στον οργανισμό μας σχετικά με την ατομική και δημόσια υγιεινή, θα αναφερθούμε και στα εμβόλια, που ουσιαστικά θωρακίζουν την άμυνα του οργανισμού μας απέναντι στα μικρόβια.

Μάθε για τα εμβόλια και κάνε σχετική εξάσκηση

ΚΛΙΚ

Δραστηριότητα:

Με τη βοήθεια των γονιών σου, δες το ατομικό βιβλιάριο υγείας σου και έλεγξε τι εμβόλια έκανες και από ποιες ασθένειες σε προστατεύουν

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΑ ΜΙΚΡΟΒΙΑ

Γύρω μας, υπάρχουν εκατομμύρια διαφορετικοί μικροοργανισμοί, που είναι αόρατοι με το γυμνό μάτι εξαιρετικά μικροί, με διάμετρο μικρότερη από 0,1 χιλιοστά του μέτρου, όπως: ιοί, βακτήρια, μύκητες κλπ
Οι μικροοργανισμοί ή μικρόβια, ζουν παντού. Στον αέρα, στο νερό στο έδαφος ακόμα και στο σώμα μας.

Βακτήρια σε νερό!

Βακτήρια στα χέρια

Οι πιο πολλοί είναι αβλαβείς, πολλοί μάλιστα είναι και χρήσιμοι.
Π.χ. χάρη σε αυτούς σαπίζουν άχρηστα υλικά στη φύση, χάρη σε αυτούς παρασκευάζεται το γιαούρτι, το κρασί κλπ ή διάφορα προϊόντα διατροφής, φάρμακα κλπ

Μερικοί όμως μικροοργανισμοί καταφέρνουν και μπαίνουν μέσα στο σώμα μας παρόλο που αυτό διαθέτει μηχανισμούς για να εμποδίζει την είσοδο αυτών. Εισέρχονται κυρίως από τη μύτη, το στόμα και τα ανοιχτά τραύματα. Μάλιστα αυτοί καταφέρνουν και προκαλούν ασθένειες στο σώμα μας.
Είναι οι λεγόμενοι παθογόνοι μικροοργανισμοί.
Αυτοί πολλαπλασιάζονται και προκαλούν ασθένειες που μπορούν μάλιστα και να μεταδοθούν πολλές φορές από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Πολλαπλασιασμός Βακτηρίων

Αυτές είναι οι μεταδοτικές ασθένειες.

Να θυμάσαι ότι:

μόλυνση λέγεται η είσοδος ενός παθογόνου μικροοργανισμού στο σώμα μας και λοίμωξη η εγκατάσταση και ο πολλαπλασιασμός του στο σώμα μας.
Γι αυτό και οι ασθένειες που προκαλούνται από παθογόνους μικροοργανισμούς λέγονται και λοιμώξεις.
Σοβαρές μεταδοτικές ασθένειες είναι η ιλαρά με χαρακτηριστικό, τα εξανθήματα σε όλο το σώμα. Μπορεί να προκαλέσει πνευμονία ή εγκεφαλίτιδα.

Ο ιός της γρίπης με ήπια συνήθως συμπτώματα. Όμως επειδή μπορεί και μεταλλάσσεται ( αλλάζει δηλαδή μορφές), μπορεί κάποιες φορές να γίνει και θανατηφόρος.

Θυμάσαι στην αρχή της σχολικής χρονιάς για έναν ιό που εμφανίστηκε και στην Ελλάδα και πανικόβαλε υπερβολικά τον πληθυσμό της χώρας μας; ΚΛΙΚ

Η φυματίωση, ασθένεια των πνευμόνων. Μεταδίδεται συνήθως από άτομα που πάσχουν με το βήξιμο, το φτέρνισμα ή το γέλιο, με τα διάφορα σταγονίδια που μεταφέρονται στον αέρα.

Άλλα βακτήρια μεταδίδονται με το μολυσμένο νερό και προκαλούν τύφο, χολέρα, δυσεντερία κλπ
Τα συμπτώματα είναι συνήθως πυρετός και διάρροια.
Τέλος, η ελονοσία είναι μια ασθένεια που παλιά ταλαιπώρησε τους ανθρώπους ακόμα και της πατρίδας μας.
Μεταδίδεται κυρίως με το τσίμπημα μολυσμένων θηλυκών κουνουπιών και αφού το μικρόβιο προσβάλλει τα ερυθρά αιμοσφαίρια του αίματος μας.

ο κύκλος της ελονοσίας

Για να προστατευτούμε από τη μετάδοση τέτοιων ασθενειών, αλλά και να προστατέψουμε τους άλλους ακολουθούμε κάποιους απλούς κανόνες, που λέγονται κανόνες υγιεινής και οι σημαντικότεροι είναι:

αποφεύγουμε να βάζουμε δάχτυλα στο στόμα...

ΤΑ ΟΞΕΑ ΚΑΙ ΟΙ ΒΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ

• Τα οξέα έχουν την ιδιότητα να διαλύουν τα άλατα.

Για το λόγο αυτό, τα χρησιμοποιούμε για να καθαρίσουμε τα άλατα που κλείνουν τους σωλήνες των αποχετεύσεων, του μπάνιου και των διάφορων ηλεκτρικών συσκευών, όπως καφετιέρες, ηλεκτρικά σίδερα κλπ

• Αντίστοιχα οι βάσεις έχουν την ιδιότητα να διαλύουν τα λίπη.

Για το λόγο αυτό, τα χρησιμοποιούμε για να καθαρίζουμε τους φούρνους, τα πιάτα και τα μαγειρικά σκεύη. Ακόμα βάσεις έχουν και τα καθαριστικά τζαμιών.
Βάσεις χρησιμοποιούμε και σε φάρμακα αντιόξινα για να εξουδετερώσουν το οξύ του γαστρικού υγρού και να ανακουφιστούμε από τις ξινίλες.
Επίσης και οι οδοντόκρεμες περιέχουν βάσεις για να καταπολεμούν τα οξέα των τροφών που προκαλούν την τερηδόνα και καταστρέφει το σμάλτο των δοντιών.

ΠΡΟΣΟΧΗ στα οξέα και στις βάσεις.

Μπορεί να είναι χρήσιμα στην καθημερινή μας ζωή, όμως, αν είμαστε απρόσεκτοι μπορεί να αποδειχτούν επικίνδυνα.
Πολλά οξέα παράγουν ατμούς που ερεθίζουν μάτια αλλά και αναπνευστικό σύστημα.
Επίσης οι βάσεις για αποφράξεις σωληνώσεων είναι πολύ καυστικές και προκαλούν εγκαύματα, αν έρθουν σε επαφή με το δέρμα.
Γι αυτό θα πρέπει:

• να φυλάσσονται σε αποθηκευτικούς χώρους που δεν έχουν πρόσβαση τα παιδιά
• να φοράμε πάντα γάντια, πριν τα χρησιμοποιήσουμε
• να είναι το καπάκι κατασκευασμένο έτσι που να μη μπορεί να το ανοίξει παιδί
• να δια βάζονται προσεκτικά οι οδηγίες χρήσης και προφύλαξης
  

Στις φιάλες που περιέχουν τέτοια υλικά βλέπουμε ετικέτες σαν και αυτές…

ΤΑ ΑΛΑΤΑ

Είχαμε πει από το προηγούμενο μάθημα ότι όταν μας τσιμπήσει μέλισσα βάζουμε αμμωνία που είναι βάση, για να μην πονάει το τσίμπημα. Είπαμε επίσης ότι αν μας τσιμπήσει σφήκα βάζουμε ξίδι, που είναι οξύ.
Επίσης, αν πάρουμε ένα όξινο διάλυμα και προσθέσουμε σταγόνα - σταγόνα το διάλυμα μιας βάσης, θα παρατηρήσουμε ότι μετά από κάποιο αριθμό σταγόνων το χρώμα θα γίνει μοβ, αφού δε θα υπάρχει πλέον οξύ. Το ίδιο θα γίνει και αντίθετα, αν ρίξουμε σταγόνες οξέος. Το διάλυμα δε θα περιέχει πια βάση.

• Τι έγιναν όμως το οξύ του 1ου διαλύματος και η βάση του 2ου;

Και βέβαια δεν εξαφανίστηκαν Απλά αντέδρασαν μεταξύ τους και παρήγαγαν άλλα προϊόντα που δεν ήταν ούτε βάσεις ούτε οξέα.
Η χημική αυτή αντίδραση λέγεται εξουδετέρωση και το προϊόν που παίρνουμε λέγεται άλας.

Αντιδράσεις εξουδετέρωσης στην καθημερινή ζωή

ΚΛΙΚ

Συνοπτικά την αντίδραση της εξουδετέρωσης τη γράφουμε ως εξής:

Οξύ + βάση → άλας + νερό

Άρα τα άλατα προκύπτουν από την εξουδετέρωση των οξέων και των βάσεων:

HCl + NaOH → NaCl + H2O(να θυμάσαι ότι το πρώτο μέρος των αλάτων δείχνει τη βάση και το δεύτερο το οξύ από το οποίο προήλθε)

Τα άλατα δε μεταβάλλουν το χρώμα των δεικτών και συνήθως διαλύονται εύκολα στο νερό. Όταν το νερό περιέχει πολλά άλατα θεωρείται σκληρό και δεν είναι πόσιμο, αλλά ούτε και για οικιακή χρήση. Υπάρχει πιθανότητα όταν το νερό που πίνουμε είναι σκληρό, τα άλατα να συσσωρεύονται στον οργανισμό και να δημιουργούν παθολογικές καταστάσεις, όπως "πέτρες" στο νεφρό. Αντίθετα, όταν περιέχει λίγα άλατα λέγεται μαλακό.
Πολλές ηλεκτρικές συσκευές καταστρέφονται από άλατα που περιέχει το νερό και γι αυτό για να μειώσουμε τις πιθανότητες βλάβης τους, χρησιμοποιούμε τα αποσκληρυντικά του νερού.
Μεγάλη ποσότητα αλάτων, κυρίως όμως μαγειρικού άλατος, βρίσκεται διαλυμένη στο θαλασσινό νερό. Το μαγειρικό αλάτι, γνωστό και ως χλωριούχο νάτριο, είναι λευκό, κρυσταλλικό, στερεό σώμα. Είναι απαραίτητο •στον οργανισμό για τη διατήρηση της ισορροπίας του νερού , για την πέψη και τη λειτουργία του νευρικού συστήματος.

Σε μεγάλες όμως ποσότητες προξενεί κινδύνους για την υγεία μας.

• Θυμάσαι από παλαιότερα μαθήματα ποιοι κίνδυνοι προκαλούνται για την υγεία μας από την υπερβολική κατανάλωση του αλατιού;

Χρήσεις των αλάτων ΚΛΙΚ

ΣΤΑ ΙΧΝΗ ΤΩΝ ΟΞΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΒΑΣΕΩΝ

Χημικές ενώσεις είναι οι καθαρές ουσίες από τις οποίες τα μόρια αποτελούνται από δύο ή περισσότερα άτομα. Είχαμε ήδη αναφέρει στο πετρέλαιο ότι οι χημικές ενώσεις που περιέχονται σε αυτό ονομάζονται υδρογονάνθρακες, επειδή αποτελούνται τα μόρια τους από άτομα άνθρακα και υδρογόνου.
Οι χημικές ενώσεις ταξινομούνται σε ομάδες με βάση τις ιδιότητες και τη σύστασή τους.
Οι τρεις κύριες κατηγορίες των χημικών ενώσεων είναι τα οξέα, οι βάσεις και τα άλατα.
Ας δούμε όμως ποια είναι τα γενικά χαρακτηριστικά των οξέων και των βάσεων:

• Τα οξέα έχουν ένα σύνολο κοινών ιδιοτήτων που ονομάζονται όξινος χαρακτήρας, όπως η ξινή γεύση(όπως του ξιδιού και του λεμονιού), και το χρώμα που αποκτούν οι δείκτες όταν έρχονται σε επαφή με αυτά.

• Οι βάσεις έχουν ένα σύνολο κοινών ιδιοτήτων που ονομάζονται βασικός χαρακτήρας. Οι βάσεις έχουν χαρακτηριστική γεύση, αλλάζουν το χρώμα των δεικτών, και αντιδρούν με τα οξέα

Γενικά τα οξέα και οι βάσεις είναι χημικές ενώσεις που τις χρησιμοποιούμε καθημερινά και τα διαλύματά τους είναι αγωγοί του ηλεκτρικού ρεύματος.

Δες διαδραστικά τη διαφορά οξέων και βάσεων

ΚΛΙΚ

Είναι δυνατόν δε, όταν θα αναμιχθούν να εξουδετερωθούν, ώστε να προκύψει ουδέτερο διάλυμα.

• Τα φρούτα, και τα αναψυκτικά περιέχουν οξέα. Συγκεκριμένα το κιτρικό οξύ.

• Στο κρασί περιέχεται ένα άλλο οξύ, το τρυγικό οξύ.Στο ξίδι το οξικό οξύ κλπ

• Αλλά και οι μπαταρίες των αυτοκινήτων περιέχουν οξύ, το θειικό οξύ.

• Οξύ περιέχεται επίσης και στο ανθρώπινο σώμα. Στο στομάχι υπάρχει ένα οξύ που διασπά τις τροφές και λέγεται υδροχλωρικό οξύ.
  

• Οξύ περιέχεται και σε δηλητήρια που εκκρίνουν έντομα όπως η μέλισσα για να προφυλαχθούν από τους εχθρούς τους.

• Οξύ υπάρχει και στο λεπτό τρίχωμα που βρίσκεται στα φύλλα της τσουκνίδας και είναι αυτό που προκαλεί πόνο και τσούξιμο όταν τα αγγίξουμε.

• Οξέα βρίσκονται και στην ατμόσφαιρα(ανθρακικό, θειώδες) κυρίως εξαιτίας των καυσαερίων. Εξαιτίας αυτών των οξέων σχηματίζεται και η όξινη βροχή που μάθαμε σε παλιότερα μαθήματα και μετατρέπει τα μάρμαρα σε γύψο καταστρέφοντας τα ιστορικά μνημεία.

Οι βάσεις, όπως η σόδα χρησιμοποιούνται για την ανακούφισή μας από στομαχικές διαταραχές, έπειτα βέβαια από συμβουλή του γιατρού.

• Βάση περιέχεται και στα καθαριστικά των τζαμιών(αμμωνία) καθώς και στα καθαριστικά σωληνώσεων όπως το Του-μπο-φλο (καυστικό νάτριο)

• Βάση περιέχεται και στο δηλητήριο της σφήκας και προκαλεί τον οξύ πόνο που νιώθουμε όταν μας τσιμπά.

Έτσι εάν μας τσιμπήσει μέλισσα(οξύ), χρησιμοποιούμε αμμωνία(βάση) ενώ αν μας τσιμπήσει σφήκα(βάση), χρησιμοποιούμε ξίδι(οξύ)

Αλλά πώς μπορούμε να καταλάβουμε αν ένα υγρό είναι οξύ ή βάση;

Για να γίνει αυτό πρέπει να προσθέσουμε σε αυτό το υγρό μερικές σταγόνες μιας ουσίας που λέγεται δείκτης.
Δείκτες είναι χημικές ουσίες με τις οποίες μπορούμε να ανιχνεύσουμε την παρουσία άλλων ουσιών, αφού αν έλθουν σε επαφή οι δύο ουσίες αλλάζει το χρώμα της ουσίας που έρχεται σε επαφή με το δείκτη, μια και ο δείκτης είναι ουσία που το χρώμα τους εξαρτάται από το ph

ΚΛΙΜΑΚΑ PH(θεωρία- εξάσκηση)

ΚΛΙΚ

Σαν δείκτες μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε:

• χυμό από κόκκινο λάχανο(το χρώμα του είναι κόκκινο όταν υπάρχει οξύ και πρασινογάλαζο όταν υπάρχει βάση. Όταν δεν υπάρχει οξύ ή βάση το χρώμα του δείκτη είναι μοβ)
• το βάμμα του ηλιοτροπίου(κόκκινο σε οξύ, μπλε σε βάση)
• το ρόφημα από μαύρο τσάι(σχεδόν χρυσαφί σε οξύ)
• χυμός από κεράσια(κόκκινο σε οξύ, μοβ έως μπλε σε βάση)
  

Γενικά με τα οξέα ο δείκτης γίνεται πιο ανοιχτός(κυρίως κόκκινος, ξανθός), ενώ με τις βάσεις πιο σκούρος(μπλε, μοβ)

Δες στο βίντεο πώς αντιδρά το νερό, το γάλα, ο χυμός λεμονιού και το ξίδι, όταν πέσει επάνω του δείκτης

ΟΞΕΑ - ΒΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ(θεωρία και εξάσκηση)

ΚΛΙΚ

• Τι χρώμα θα αποκτήσει ένα χαρτί ποτισμένο με βάμμα ηλιοτροπίου (δείκτης) αν βυθιστεί σε ένα ποτήρι με πορτοκαλάδα (οξύ);
  

ΠΩΣ ΒΛΕΠΟΥΜΕ

Τα μάτια μας λειτουργούν όπως περίπου και η φωτογραφική μηχανή:

Η οπή της φωτογραφικής μηχανής αντιστοιχεί με την κόρη του ματιού μας, ο φακός που διαθέτει μια φωτογραφική μηχανή αντιστοιχεί με τον κρυσταλλοειδή φακό του ματιού και το φωτογραφικό φιλμ με τον αμφιβληστροειδή χιτώνα.
Απλά το φωτογραφικό φιλμ είναι επίπεδο ενώ ο αμφιβληστροειδής χιτώνας καμπύλος. Και όπως σχηματίζονται ανεστραμμένα τα είδωλα στο φιλμ έτσι σχηματίζονται και στον αμφιβληστροειδή χιτώνα.

Πιο αναλυτικά, οι ακτίνες περνούν από την κόρη του ματιού, πέφτουν στον κρυσταλλοειδή φακό, ο οποίος όπως είπαμε μπορεί να αλλάζει σχήμα ώστε να εστιάζει καλύτερα το φως. Όταν το αντικείμενο βρίσκεται κοντά στο μάτι μας αυτός γίνεται πιο παχύς ενώ όσο απομακρύνεται, λεπταίνει. Ο φακός είναι συγκεντρωτικός και έτσι προσαρμόζεται ώστε το αντικείμενο να σχηματιστεί στη σωστή θέση δηλαδή ανεστραμμένο και μικρότερο πάνω στον αμφιβληστροειδή χιτώνα

Διαδραστικά

ΚΛΙΚ

ΚΛΙΚ

Αλλά τότε γιατί δεν τα βλέπουμε όλα ανάποδα και μικρά;

Η εξήγηση οφείλεται στο όργανο που έχει αναπτύξει ο άνθρωπος και τον κάνει να διαφέρει από τα άλλα έμβια όντα, τον εγκέφαλο.
Συγκεκριμένα από τον αμφιβληστροειδή χιτώνα, που αποτελείται από εκατομμύρια κύτταρα ευαίσθητα στο φως, το οπτικό σήμα μετατρέπεται σε ηλεκτρικό και διοχετεύεται μέσω του οπτικού νεύρου στον εγκέφαλο. Εκεί, τα ηλεκτρικά σήματα αποκωδικοποιούνται και αναγνωρίζονται ως εικόνες

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΟΡΑΣΗΣ

Είπαμε παραπάνω ότι ο κρυσταλλοειδής φακός του ματιού μας μπορεί και αλλάζει σχήμα, ανάλογα με το πού βρίσκεται το αντικείμενο ώστε να εστιάζει καλύτερα. Επίσης ότι συγκεντρώνει τις ακτίνες και σχηματίζεται το είδωλο στη σωστή θέση, δηλαδή στον αμφιβληστροειδή χιτώνα. Αυτό όμως δε συμβαίνει πάντα, λόγω κάποιων παθήσεων του ματιού. Σε αυτές τις περιπτώσεις το πρόβλημα διορθώνεται με τη χρήση κατάλληλων φακών επαφής ή γυαλιών. Πιο αναλυτικά, όσοι έχουν μυωπία, το είδωλο σχηματίζεται μπροστά από τον αμφιβληστροειδή χιτώνα και βλέπουν έτσι θολά τα αντικείμενα που είναι μακριά τους. Η μυωπία διορθώνεται με αποκλίνοντες φακούς.

Αντίθετα, όσοι έχουν πρεσβυωπία, το είδωλο σχηματίζεται πίσω από τον αμφιβληστροειδή χιτώνα και βλέπουν έτσι θολά τα αντικείμενα που είναι κοντά τους. Εμφανίζεται συνήθως σε μεγαλύτερης ηλικίας άτομα που, λόγω ηλικίας ο κερατοειδής χιτώνας έχασε την ελαστικότητά του και δε μπορεί να κατευθύνει σωστά τις ακτίνες. Η πρεσβυωπία διορθώνεται με συγκλίνοντες φακούς.

Μια τρίτη πάθηση είναι ο αστιγματισμός. Αυτός παρουσιάζεται, όταν ο κερατοειδής χιτώνας, αντί να είναι απόλυτα ομαλός είναι ακανόνιστος, οπότε οι ακτίνες μπαίνουν ακανόνιστα στο μάτι και βλέπουμε θολά.

Ο γραπτός λόγος είναι βασικό μέσο επικοινωνίας. Έτσι λοιπόν ακόμα και άνθρωποι που στερούνται όρασης έχουν βρει τόπο για να μπορούν να γράφουν και να διαβάζουν. Αυτό το πετυχαίνουν με την αφή. "Διαβάζουν" δηλαδή, ακουμπώντας το δάχτυλό τους πάνω σε ανάγλυφα γράμματα. Η γραφή αυτή ονομάζεται σύστημα Μπράιγ και είναι το σύστημα γραφής των τυφλών.
Το όνομά του οφείλεται στον εφευρέτη του, Λουδοβίκο Μπράιγ (γαλλ. Louis Braille).

Ο Λουί είχε τυφλωθεί πολύ μικρός και δεν ήταν ευχαριστημένος γιατί το σύστημα ανάγνωσης που χρησιμοποιούσαν οι τυφλοί ήταν δύσχρηστο με χοντρούς χαρακτήρες. Έτσι βάλθηκε να δημιουργήσει ένα καινούριο ειδικό αλφάβητο για τυφλούς. Του πήρε πέντε χρόνια αλλά στο τέλος τα κατάφερε.

Αυτό το αλφάβητο που έφτιαξε ο Μπράιγ ήταν μια αντικατάσταση του γραμματικού αλφάβητου με ανάγλυφες στιγμές, που με διάφορους συνδυασμούς αποδίδουν ένα κείμενο. Ο τυφλός μπορεί μ’ αυτό το σύστημα να διαβάζει ψηλαφώντας τις στιγμές με το δάχτυλο, δηλαδή έχουμε ανάγνωση με την αφή.

Το σύστημα Μπράιγ έχει έξι ανάγλυφες κουκκίδες σαν το κεφαλάκι μιας καρφίτσας. Είναι τοποθετημένες ανά τρεις και μ’ αυτές γίνονται 63 συνδυασμοί, που αντιστοιχούν στα γράμματα και τους αριθμούς. Η γραφή Μπράιγ διαβάζεται από αριστερά προς τα δεξιά και από πάνω προς τα κάτω, όπως ακριβώς και η γραφή των «βλεπόντων».

ΠΩΣ ΒΛΕΠΟΥΜΕ - ΕΞΑΣΚΗΣΗ ΚΛΙΚ

ΤΟ ΜΑΤΙ ΜΑΣ(2)

Το μάτι έχει τη μορφή μιας μικρής μπάλας που ονομάζεται βολβός και μπορεί να περιστρέφεται μέσα στην κόγχη εύκολα με τη βοήθεια έξι μυών.

Τα βασικά μέρη του ματιού είναι:

• ο σκληρός χιτώνας: είναι το άσπρο μέρος και καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος του ματιού.Έχει πολλά αιμοφόρα αγγεία και μεταφέρουν αίμα στο μάτι

• ο κερατοειδής χιτώνας: είναι διαφανής, πάνω από το σκληρό χιτώνα και προστατεύει το φακό

• η ίριδα: δηλαδή το χρωματιστό μέρος του ματιού, βρίσκεται πίσω από τον κερατοειδή και λειτουργεί όπως το διάφραγμα της φωτογραφικής μηχανής. Στο κέντρο της βρίσκεται η κόρη

• η κόρη: από εδώ μπαίνει το φως στο εσωτερικό του ματιού. Μεγαλώνει ή μικραίνει ανάλογα με την ποσότητα του φωτός που εισέρχεται στο εσωτερικό του ματιού.

• ο κρυσταλλοειδής φακός: είναι άχρωμος διάφανος και συγκλίνων φακός। Μέσα από αυτόν περνά το φως. Μπορεί και αλλάζει σχήμα ανάλογα με το αν το αντικείμενο που εστιάζουμε βρίσκεται κοντά ή μακριά.

• ο αμφιβληστροειδής χιτώνας: βρίσκεται στο πίσω μέρος του ματιού, αποτελείται από πάρα πολλά οπτικά κύτταρα που είναι ευαίσθητα στο φως και σε αυτόν σχηματίζονται τα είδωλα των αντικειμένων που βλέπουμε αλλά ανεστραμμένα

• το υαλώδες σώμα: αποτελεί το μεγαλύτερο μέρος του ματιού και είναι διάφανο υγρό που βρίσκεται πίσω από το φακό(υπάρχει και το υδατώδες υγρό που βρίσκεται ανάμεσα στο φακό και τον κερατοειδή)

• το οπτικό νεύρο: μεταφέρει τα οπτικά ερεθίσματα από το μάτι στον εγκέφαλο για επεξεργασία

ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΑ

ΚΛΙΚ

ΚΛΙΚ

ΚΛΙΚ

ΤΟ ΜΑΤΙ ΜΑΣ(1)

Ένα από τα αισθητήρια όργανά μας είναι και το μάτι.

Άλλωστε η όραση είναι μία από τις πέντε αισθήσεις μας.

Είναι η αίσθηση που στηριζόμαστε περισσότερο από όλες. Τα μάτια είναι ευαίσθητα και πολύπλοκα όργανα που μοιάζουν με τη φωτογραφική μηχανή και μας επιτρέπουν να διακρίνουμε τα σχήματα, τα χρώματα, τις διαστάσεις κλπ Τα μάτια του ανθρώπου βρίσκονται στο κέντρο του προσώπου σε κοιλώματα των οστών που ονομάζονται κόγχες.

Τρία είναι τα σημαντικά μέρη του προσώπου που προστατεύουν τα μάτια:

• Τα φρύδια: Είναι πάνω από τα μάτια και τα προστατεύουν με το να εμποδίζουν τον ιδρώτα και τις σταγόνες διαφόρων υγρών να μπουν σε αυτά
• Τα βλέφαρα: Διακρίνονται σε πάνω και κάτω βλέφαρα και προστατεύουν τα μάτια με το να ανοιγοκλείνουν με μία αντανακλαστική κίνηση και να μην αφήνουν να μπαίνει σε αυτά έντονο φως ή άλλα επιβλαβή υλικά. Κλείνουν επίσης και ασυναίσθητα όταν πλησιάσει κάποιο αντικείμενο στο μάτι ή όταν τυχαίνει να φτερνιστούμε. Όταν ανοιγοκλείνουν, βγάζουν ένα υγρό από τους δακρυγόνους αδένες (βρίσκονται στο πάνω βλέφαρο), το δάκρυ και έτσι κρατούν υγρά τα μάτια και τα καθαρίζουν από μικρόβια και ακαθαρσίες.

• Οι βλεφαρίδες, που βρίσκονται σε κάθε βλέφαρο( 2 ή 3 σειρές), δηλαδή μικρές τριχούλες που κρατούν σκόνες και ακαθαρσίες μακριά από το μάτι.
  

Έχουμε δύο μάτια έτσι ώστε:

• να αντιλαμβανόμαστε καλύτερα τη θέση των αντικειμένων γύρω μας
  

Εάν ζωγραφίσουμε έναν κύκλο και προσπαθήσουμε να βάλουμε μία κουκίδα μέσα σε αυτόν θα διαπιστώσουμε ότι είναι δύσκολο να το κάνουμε με το ένα μάτι κλειστό και πολύ εύκολο με τα δύο μάτια ανοιχτά

• να έχουμε καλύτερο οπτικό πεδίο, δηλαδή να βλέπουμε περισσότερα πράγματα δεξιά και αριστερά, χωρίς να χρειάζεται να στρέψουμε υποχρεωτικά το κεφάλι μας προς τα εκεί.

Εάν ανοίξουμε τις παλάμες μπροστά στο πρόσωπο και τις απομακρύνουμε, θα παρατηρήσουμε ότι με ανοιχτά και τα δύο μάτια κοιτάζοντας μπροστά μπορούμε να δούμε για αρκετή απόσταση τα χέρια, πράγμα που δε συμβαίνει άν κλείσουμε το ένα μάτι και ιδίως το χέρι που βρίσκεται στο κλεισμένο μάτι

Το πιο ιδιαίτερο μέρος του ματιού είναι η κόρη. Αυτή είναι η μικρή τρύπα που εισέρχεται το φως στο εσωτερικό του ματιού. Η διάμετρός της μπορεί να αυξομειώνεται ανάλογα με την ποσότητα του φωτός που περνάει από αυτήν. Συγκεκριμένα, όταν το φως είναι λιγοστό, η κόρη διαστέλλεται(μεγαλώνει) ώστε η ποσότητα του φωτός να είναι επαρκής, ενώ όταν είναι πολύ, συστέλλεται, ώστε να ρυθμίσει το φως και να προστατέψει το μάτι. Είναι λοιπόν αυτή η οποία ρυθμίζει το πόσο φως θα περάσει στο εσωτερικό του ματιού.

αντίδραση της κόρης του ματιού στο φως

ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΟ(Πάτα το Α)

ΚΛΙΚ

Μάτια έχουν και τα ζώα. Άλλα έχουν κανονικά όπως και οι άνθρωποι δύο, άλλα όμως μπορεί να έχουν και παραπάνω από δύο(αράχνες, μύγες κλπ) ενώ άλλα δεν έχουν και καθόλου(σκουλήκια) και αντιλαμβάνονται το φως από κύτταρα που έχουν στο σώμα τους.
Επίσης υπάρχουν ζώα που βγάζουν και δάκρυα, χωρίς όμως να κλαίνε αλλά για διάφορους άλλους λόγους.

Τα μάτια του φιδιού καλύπτονται από μια λεπτή μεμβράνη που στην παραπάνω φωτογραφία έχει τραβηχτεί. Τα φίδια δε βγάζουν δάκρυα

Οι θαλάσσιες χελώνες που φαίνεται σα να κλαίνε, στην πραγματικότητα βγάζουν από τα μάτια τους το αλάτι που έχει μπει μέσα τους

ΟΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΤΕΣ

Είναι τα μάτια μας αξιόπιστα; Πρέπει να εμπιστευόμαστε πάντα όσα βλέπουμε; Οι παρακάτω εικόνες θα σε μπερδέψουν. Αυτό για να καταλάβεις ότι δεν παίζει ρόλο πώς είναι το περιβάλλον μας αλλά πώς το αντιλαμβανόμαστε!

Συγκεντρώσου στις παρακάτω εικόνες. Γυρίζουν όλα;;;

Πρόσεξε την παρακάτω εικόνα

1) Συγκεντρώσου και παρατήρησε για 30-45 δεύτερα τις 4 μικρές τελείες στο κέντρο.

2) Μετά κοίταξε σ’ έναν τοίχο κοντά σου (ή σε μια επίπεδη επιφάνεια ίδιου χρώματος άσχετα το τι είναι, αρκεί να είναι επίπεδη..)

3) Θα δεις σε λίγο να εμφανίζεται μια εικόνα

4) Ανοιγόκλεισε τα μάτια σου, εστίασε στο κέντρο και μια φιγούρα θα εμφανιστεί.

5) Τι βλέπεις ??..ή μάλλον ΠΟΙΟΝ βλέπεις??

Δες και την παρακάτω παρουσίαση ΚΛΙΚ

Και μια διαφορετική, συγκινητική ιστορία ΚΛΙΚ