ΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΟΝΟΜΑΤΙΚΕΣ ΦΡΑΣΕΙΣ

Ρηματική φράση είναι η φράση που περιέχει ρήμα

Π. χ. Η καταιγίδα ξέσπασε ξαφνικά

Ονοματική φράση είναι η φράση που δεν περιέχει ρήμα(συνήθως με ουσιαστικό)

Π. χ. Ακαριαίος θάνατος!

Οι ονοματικές φράσεις χρησιμοποιούνται κυρίως σε τίτλους κεφαλαίων, βιβλίων, εφημερίδων και περιοδικών ή διαφημιστικά κείμενα.

ΑΣΚΗΣΗ

1. Προσπάθησε να μετατρέψεις τις ρηματικές φράσεις σε ονοματικές:

α) Αυξήθηκε η τιμή της βενζίνης

.....................................................................................

β) Παρατάθηκε η εξεταστική περίοδος

.....................................................................................

γ) Διοργανώνεται μια συναυλία για τον Ιούλιο

....................................................................................

δ) Το βιβλίο παρουσιάστηκε στο κοινό

.....................................................................................

2. Κάνε τώρα το αντίθετο:

α) Ματαίωση της παράστασης λόγω βροχής

.....................................................................................

β) Αναγνώριση του λογοτεχνικού του έργου από όλους

..............................................................................................

γ) Ολοκλήρωση της καταγραφής των παλιών βιβλίων

................................................................................................

ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Οι προτάσεις ανάλογα με τη σχέση τους προς τις άλλες χωρίζονται σε:

Ανεξάρτητες(κύριες), που έχουν δηλαδή ένα ολοκληρωμένο νόημα και μπορούν να σταθούν μόνες τους στο λόγο και

Εξαρτημένες (δευτερεύουσες), που το περιεχόμενό τους αποκτά νόημα σε σχέση με μια άλλη πρόταση και δε στέκονται μόνες τους στο λόγο

Π. χ. Όταν πήγαμε στο νέο σχολείο(εξαρτημένη)

τρέξαμε αμέσως στις αίθουσες(ανεξάρτητη)

Για να βάλουμε σωστά το κόμμα, θυμόμαστε:

Χωρίζουμε με κόμμα τις εξαρτημένες όταν το νόημά τους δεν είναι στενά συνδεδεμένο με το νόημα της ανεξάρτητης(Θα σταματήσω το διάβασμα, γιατί κουράστηκα) και

δεν τις χωρίζουμε όταν είναι στενά συνδεδεμένο(ήταν χαρούμενη που της χάρισα το ποδήλατό μου)

ΑΣΚΗΣΗ

Σημείωσε τις εξαρτημένες και ανεξάρτητες προτάσεις:

Μην παίρνεις τέτοιο ύφος πριν δεις για τι ακριβώς πρόκειται. Θα πάμε να αγοράσουμε βιβλία, αλλά όχι ό,τι βιβλία να 'ναι.

Όταν θα τα τακτοποιήσουμε στη βιβλιοθήκη μας, θα μπορούμε να τα χαζεύουμε, να τα ξεφυλλίζουμε, καθισμένοι αναπαυτικά στον καναπέ. Αν θέλετε, θα μπορείτε να τα παίρνετε και στο σπίτι σας.

Όταν νιώσεις την πραγματική γλύκα των βιβλίων, δε θα μπορείς πια να ζεις χωρίς αυτά.

ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ-ΠΕΡΙΜΕΤΡΟΣ

Περίμετρος ενός γεωμετρικού σχήματος(κανονικού ή όχι πολυγώνου)είναι το άθροισμα του μήκους των πλευρών του(το γύρω γύρω)

Δύο διαφορετικά σχήματα είναι ισοπεριμετρικά όταν έχουν την ίδια περίμετρο.

π. χ. ένα τετράγωνο με πλευρά 3 εκ έχει περίμετρο 12 εκ. Το ίδιο και ένα ισόπλευρο τρίγωνο με πλευρά 4 εκ κλπ

ΠΡΟΣΕΞΕ: Για να υπολογίσεις την περίμετρο ενός σχήματος θα πρέπει τα μήκη των πλευρών να είναι εκφρασμένα όλα στην ίδια μονάδα μέτρησης.

Στον παρακάτω πίνακα αναφέρονται μερικά βασικά σχήματα καθώς και η περίμετρος τους.

Στα γεωμετρικά σχήματα με ίσες όλες τις πλευρές μπορούμε να βρούμε το μήκος της πλευράς όταν γνωρίζουμε την περίμετρο. Απλά διαιρούμε την περίμετρο με τον αριθμό των πλευρών που έχει το σχήμα.

Μήκος πλευράς= Περίμετρος : αριθμό πλευρών

Στο ορθογώνιο παραλληλόγραμμο διαιρούμε δια 2 την περίμετρο και αφαιρούμε στη συνέχεια το πλάτος. Κάτι ανάλογο γίνεται και για να βρούμε το πλάτος:

Μήκος ορθογωνίου=(Περίμετρος :2 - πλάτος)

Πλάτος ορθογωνίου=(Περίμετρος :2 - μήκος)

Βρες τις περιμέτρους των σχημάτων ΚΛΙΚ

ΑΣΚΗΣΕΙΣ

1.Προσπάθησε να συμπληρώσεις τον πίνακα

2. Η μητέρα της Βενετίας έχει ένα τραπεζομάντιλο σε τετράγωνο σχήμα με πλευρά 140 εκ. Θέλει να βάλει γύρω του δαντέλα που κοστίζει 5 ευρώ το μέτρο.Πόσα ευρώ θα της κοστίσει η δαντέλα;

ΔΙΑΦΑΝΗ,ΗΜΙΔΙΑΦΑΝΗ ΚΑΙ ΑΔΙΑΦΑΝΗ ΣΩΜΑΤΑ

Το φως δε διαδίδεται μόνο στο κενό και τον αέρα αλλά και μέσα σε κάποια στερεά, υγρά και αέρια σώματα.
Μερικά σώματα όπως το νερό ή το γυαλί(όχι το βαμμένο), επιτρέπουν τη διάδοση του φωτός στο εσωτερικό τους χωρίς να το διακόπτουν και ονομάζονται διαφανή.
Άλλα σώματα όπως το βαμμένο ή το θαμπό γυαλί και ο καπνός, διακόπτουν αρκετό από το φως που περνά από το εσωτερικό τους και ονομάζονται ημιδιαφανή.
Τα περισσότερα υλικά, όπως το ξύλο ή το μέταλλο και άλλα, διακόπτουν όλο το φως πριν αυτό περάσει από το εσωτερικό τους και ονομάζονται αδιαφανή.

ΕΡΩΤΗΣΗ

Με ποιο υλικό θα κατασκεύαζες τα παρακάτω αντικείμενα; Αιτιολόγησε τις απαντήσεις σου:

ενυδρείο, κάδος απορριμάτων, βιτρίνα, παντζούρι, θερμοκήπιο, πόρτα ντουζιέρας

.........................................................................................................

ΤΑ ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ ΑΦΑΝΙΖΟΥΝ ΤΑ...ΨΑΡΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΟΥΛΙΑ

Υψηλός τοξικός κίνδυνος από φυτοφάρμακα απειλεί να εξαφανίσει ψάρια και άλλους υδρόβιους οργανισμούς σε μεγάλα ποτάμια της χώρας μας.

Πέστροφες και κυπρίνοι, οστρακόδερμα, όπως οι ποταμίσιες καραβίδες, αργοπεθαίνουν εξαιτίας της ανεξέλεγκτης χρήσης χημικών ουσιών στις αγροτικές καλλιέργειες. Αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία πρόσφατων ερευνών που παρουσίασαν την περασμένη εβδομάδα οι επιστήμονες κατά τη διάρκεια του 20ού Πανελληνίου Συνεδρίου Χημείας στα Ιωάννινα.

Ψάρια επιβαρυμένα με υψηλές συγκεντρώσεις επικίνδυνων ουσιών εντοπίστηκαν στους ποταμούς Αξιό, Έβρο και Στρυμόνα.

Διαπιστώθηκε επίσης ότι ισχυρή είναι η τοξική επίδραση εντομοκτόνων σε ζωοπλαγκτόν και καραβίδες των ποταμών Αλιάκμονα, Καλαμά, Λούρου καθώς και στη λίμνη Παμβώτιδα των Ιωαννίνων.

Τα επίπεδα συγκεντρώσεων φυτοφαρμάκων που ανιχνεύθηκαν στους υδατικούς οργανισμούς σχετίζονται με θνησιμότητα και μειωμένη αναπαραγωγή. Τα κατάλοιπα γεωργικών φαρμάκων όμως «χτυπούν» μέσω της τροφικής αλυσίδας και τα πουλιά - οδηγούνται στον θάνατο σε παραλίμνιες ή παραποτάμιες περιοχές της Ελλάδας - και είναι δυνατόν μέσω της διατροφής να φθάσουν και στον άνθρωπο.

Η αλόγιστη χρήση φυτοφαρμάκων απειλεί και τα υδρόβια πουλιά (πελαργούς, πελεκάνους, φοινικόπτερα κ.ά.). Όπως καταδεικνύει άλλη έρευνα που πραγματοποιήθηκε από τα Πανεπιστήμια Ιωαννίνων και Αιγαίου, σε αρκετά δείγματα ιστών (ήπαρ και λίπος) οι συγκεντρώσεις οργανοχλωριωμένων παρασιτοκτόνων είναι τόσο υψηλές που σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσουν τα πουλιά στον θάνατο.

Σχεδόν σε όλα τα δείγματα συκωτιού ανιχνεύθηκαν υψηλές συγκεντρώσεις υπολειμμάτων οργανοχλωριωμένων φυτοφαρμάκων. Ωστόσο, ακόμη και στις περιπτώσεις που οι συγκεντρώσεις των οργανοχλωριωμένων ήταν χαμηλότερες, διαπιστώθηκε κάτι ανησυχητικό: η συνεργιστική δράση τους (δηλαδή επιπτώσεις από τον συνδυασμό των δραστικών ουσιών) μπορεί να αποτελέσει μία από τις κύριες αιτίες μείωσης του πληθυσμού των πουλιών. Οι διαφορές στις συγκεντρώσεις που ανιχνεύθηκαν αποδίδονται από τους επιστήμονες στις διατροφικές συνήθειες που έχουν άμεση συνέπεια στα ποσοστά λίπους στο σώμα τους.

Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της επιστημονικής ομάδας (Θ. Σακελλαρίδης, I. Κωνσταντίνου, Δ. Χελά, Δ. Λαμπροπούλου, A. Δήμου, T. Ακριώτης και Τ. Αλμπάνης), υψηλές συγκεντρώσεις οργανοχλωριωμένων παρασιτοκτόνων και πολυχλωριωμένων διφαινυλίων σχετίζονται με διαταραχές στη γονιμότητα και στην ανάπτυξη, με τη λέπτυνση του κελύφους των αβγών ακόμη και με θνησιμότητα.

Παρασκευή 23 Ιανουαρίου 2009(Εφημ.¨ΒΗΜΑ")

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ(EMAIL)

1. Για ποια ψάρια , υδρόβιους οργανισμούς και υδρόβια πουλιά που απειλούνται με αφανισμό αναφέρεται το ρεπορτάζ;

2. Για ποιο λόγο;

3.Ποια ποτάμια ή λίμνες αναφέρονται στο ρεπορτάζ;Γράψε τα γεωγραφικά διαμερίσματα στα οποία ανήκουν.

4. Από το παραπάνω ρεπορτάζ καταλάβατε ότι υπάρχει κίνδυνος και για τους ανθρώπους;Γιατί;

ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ

Για να αποθηκεύσουμε ποσότητες νερού και να τις χρησιμοποιήσουμε κατασκευάζουμε τεχνητές λίμνες, φράγματα και μικρές δεξαμενές

Στην Ελλάδα έχουν δημιουργηθεί αξιόλογες τεχνητές λίμνες.

Και οι τεχνητές λίμνες, όπως και οι εκβολές των ποταμών, οι λιμνοθάλασσες,τα ποτάμια κλπ θεωρούνται υγρότοποι δηλαδή χώροι όπου βρίσκουν πολύτιμο καταφύγιο και αναπτύσσονται ζώα, πουλιά και φυτά.

Επίσης δημιουργούνται φράγματα για να συγκεντρώνεται το νερό και να σχηματίζονται οι τεχνητές λίμνες και για να χρησιμοποιείται για άρδευση(πότισμα γεωργικών εκτάσεων) και ύδρευση(πόσιμο νερό, κτηνοτροφία κλπ)

Σημαντικές τεχνητές λίμνες είναι η Κερκίνη(Μακεδονία),

και Πηνειού(Πελοπόννησο) για άρδευση,

Μόρνου και Μαραθώνα (Στ. Ελλάδα) για ύδρευση και

Λάδωνα(Πελοπόννησος),

Λούρου(Ήπειρος),

Ταυρωπού(Θεσσαλία),Κρεμαστών,Καστρακίου,(Στ.Ελλάδα)Πολύφυτου(Μακεδονία),

Άραχθου(Ήπειρος) για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας

Μεγάλο πρόβλημα δημιουργείται από τις ανθρώπινες δραστηριότητες στα νερά τόσο των ποταμών όσο και των λιμνών.

Τα λύματα αστικά ή εργοστασιακά χύνονται σε κοντινά ποτάμια. Έτσι οι όχθες μετατρέπονται συχνά σε σκουπιδότοπους.

Γίνεται κατάχρηση και αλόγιστη χρήση χημικών λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων στις πεδινές καλλιεργήσιμες εκτάσεις. Οι βροχές όμως παρασέρνουν τις χημικές ουσίες και τις μεταφέρουν σε κοντινά ποτάμια, λίμνες αλλά και υπόγεια νερά τα οποία μολύνουν.

Γι αυτό επιβάλλεται να ληφθούν μέτρα όπως:

• Τα απόβλητα να περνούν από βιολογικό καθαρισμό
• Να φυλάσσονται οι υγρότοποι από ρίψη σκουπιδιών
• Να αποφεύγεται η αλόγιστη χρήση χημικών λιπασμάτων κλπ
• Να δείξουν όλοι οι άνθρωποι την οικολογική ευαισθησία που χρειάζεται

ΑΣΚΗΣΗ

Τα κορίτσια της Ε' τάξης έγραψαν ένα άρθρο στη σχολική εφημερίδα που αναφερόταν στις τεχνητές λίμνες της Ελλάδας. Όμως μπέρδεψαν τις πληροφορίες που είχαν συλλέξει. Τα αγόρια με τη βοήθεια του χάρτη προσπαθούν να τις ξεμπερδέψουν...:

"Η Ελλάδα έχει πολλές τεχνητές λίμνες. Ονομαστή είναι η λίμνη των Κρεμαστών που δημιουργήθηκε στη Μακεδονία από τα νερά του Πηνειού. Η Κερκίνη στην Ήπειρο είναι ένας σπουδαίος υγρότοπος που τροφοδοτείται από τα νερά του Νέστου. Οι λίμνες του Λούρου και του Άραχθου στην Πελοπόννησο δημιουργήθηκαν με φράκτες ώστε να λειτουργούν εκεί υδροηλεκτρικά εργοστάσια. Η λίμνη του Μόρνου στην Ήπειρο υδροδοτεί με τα νερά του Αχελώου την πόλη των Ιωαννίνων.

ΟΙ ΛΙΜΝΕΣ ΠΟΥ ΧΑΘΗΚΑΝ-ΚΑΡΛΑ

Αποξήρανση ή αποστράγγιση είναι η απομάκρυνση των νερών μιας λίμνης

Στην Ελλάδα πολλές λίμνες αποξηράνθηκαν. Οι αιτίες: ελονοσία, και ανάγκη για καλλιεργήσιμη γη.

Τα παλιότερα χρόνια εξαιτίας της ελονοσίας πέθαιναν αρκετοί άνθρωποι. Έτσι το 1962 η πολιτεία αποφάσισε να αποξεράνει τη λίμνη Κάρλα. Ήδη νωρίτερα είχε αποξηρανθεί η λίμνη Κωπαΐδα(1889)και η Αχερουσία(1950)

Τα 243.000 στρέμματα της Κάρλας(περιελάμβανε μεγάλο μέρος των νομών Λάρισας και Μαγνησίας) δόθηκαν σε γεωργούς που είχαν ανάγκη καλλιεργήσιμης γης.

Τα αποτελέσματα ήταν και θετικά και αρνητικά, όπως φυσικά για κάθε λίμνη που αποξηραίνεται. Στα θετικά μπορούμε να αναφέρουμε την αύξηση των εσόδων των γεωργών, την απαλλαγή των κουνουπιών και συνάμα της ελονοσίας.

Στα αρνητικά βέβαια ότι χάθηκε μια φυσική αποθήκη νερού που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για άρδευση και ύδρευση και επίσης ότι χάθηκε ένας πλούσιος υδροβιότοπος που ζούσαν πλήθος ψαριών και πουλιών. Ταυτόχρονα άνθρωποι που ασχολούνταν με το ψάρεμα και το κυνήγι άλλαξαν επάγγελμα. Τέλος με τη σημερινή μορφή της ως καλλιεργήσιμη έκταση έχει επιβαρύνει το υπέδαφος της περιοχής με φυτοφάρμακα, τα οποία μολύνουν το περιβάλλον αλλά και τα υπόγεια νερά.

Πριν λίγα χρόνια αποφασίστηκε η επανασύσταση της λίμνης Κάρλας και άρχισε η υλοποίηση ενός από τα μεγαλύτερα έργα της Ελλάδος. Η νέα λίμνη Κάρλα θα έχει έκταση 38.000 στρεμμάτων. Το έργο περιλαμβάνει μεγάλα αναχώματα (από την ανατολική τη νότια και τη δυτική πλευρά της λίμνης), μεγάλους συλλεκτήρες οι οποίοι θα μεταφέρουν τα νερά της βροχής αλλά και νερά από τον ποταμό Πηνειό στο εσωτερικό της λίμνης, αντιπλημμυρικά και αρδευτικά έργα, δεντροφυτεύσεις, μουσείο λιμναίου πολιτισμού, κέντρα πληροφόρησης πολιτών, κατασκευή δύο μικρών νήσων εσωτερικά της λίμνης για καταφύγια πουλιών, δρόμους περιμετρικά της λίμνης, πλακόστρωτα μονοπάτια στην γύρω περιοχή, ποδηλατόδρομους κλπ Η επαναδημιουργία της λίμνης Κάρλας θα έχει ως αποτέλεσμα αφ' ενός να επέλθει ξανά η ισορροπία στη φύση και αφ' ετέρου να μετατραπεί η περιοχή σε πόλο έλξης επισκεπτών για παρατήρηση και ψυχαγωγία.

Εδώ για να διαβάσεις ό,τι σ'ενδιαφέρει για λίμνες που "χάθηκαν" και ειδικά για τη λίμνη Κάρλα