ΤΟ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΩΣ ΠΗΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Το πετρέλαιο είναι μία πηγή ενέργειας που καλύπτει πάνω από το 50% των ενεργειακών μας αναγκών, αλλά δυστυχώς τα αποθέματά του είναι περιορισμένα . Οι προβλέψεις κάνουν λόγο για λιγότερο από 80 χρόνια ότι θα τελειώσει. Και όταν λέμε θα εξαντληθεί, δε λέμε και 100%, απλώς, η εξόρυξή του θα γίνει τόσο ακριβή που θα υποχρεωθούμε να το εγκαταλείψουμε ως πηγή ενέργειας.

Το πετρέλαιο μετατρέπεται σε:

• ηλεκτρική ενέργεια(θερμοηλεκτρικά εργοστάσια)

Έχει σοβαρά μειονεκτήματα αφού ρυπαίνει την ατμόσφαιρα με διοξείδιο του άνθρακα και οξείδια του θείου και του αζώτου

Δες στην κινούμενη εικόνα πώς μολύνεται η ατμόσφαιρα και ποια μέτρα προστασίας μπορούν να ληφθούν ΚΛΙΚ

Εκτύπωσε και ζωγράφισε αν θες την εικόνα ΚΛΙΚ

• θερμαίνει(κεντρική θέρμανση)

• κινεί μηχανές(αυτοκίνητα, μηχανάκια, φορτηγά, αεροπλάνα, πλοία κλπ)

Παρατήρησε τι συμβαίνει στην κινούμενη εικόνα και εξήγησε ποιο είναι το σωστό ΚΛΙΚ

Αν θες ζωγράφισε και αυτή την εικόνα ΚΛΙΚ

• μαγειρεύει(καμινέτο - παλιότερα και κουζίνες υγραερίου)

Ο ΑΞΟΝΑΣ ΚΑΙ Η ΠΕΡΙΣΤΡΟΦΗ ΤΗΣ ΓΗΣ-ΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΝΥΧΤΑ

Ημέρα λέμε το χρονικό διάστημα κατά το οποίο ένας τόπος φωτίζεται από τον ήλιο. Εκείνο το διάστημα που δε φωτίζεται από τον ήλιο λέγεται νύχτα.

Το φαινόμενο της μέρας και της νύχτας οφείλεται στην περιστροφή της Γης γύρω από τον άξονά της. Έτσι κάθε φορά που ένα τμήμα της Γης φωτίζεται, λέμε ότι βρίσκεται απέναντι από τον ήλιο, ενώ το το τμήμα της Γης που δε φωτίζεται βρίσκεται στο σκοτάδι. Οι τόποι φωτίζονται ο ένας μετά τον άλλο και έτσι τη μέρα διαδέχεται η νύχτα.

Άνοιξε το λογισμικό google earth και από το μενού Προβολή επέλεξε "ήλιος". Θα δεις ότι το Google Earth εμφανίζει το τρέχον επίπεδο του φωτός της ημέρας στην τοποθεσία που προβάλλεται.

Πατώντας μάλιστα από το ρυθμιστικό χρόνου το ανάλογο κουμπί μπορείς να δημιουργήσεις μια κίνηση της αλληλουχίας.(εναλλαγή μέρας-νύχτας)

Η διάρκεια της μέρας και της νύχτας δεν είναι πάντα ίδια σε όλους τους τόπους. Αυτό οφείλεται στη μικρή κλίση του άξονα της Γης. Στον ισημερινό π. χ. όλο το χρόνο η διάρκεια μέρας - νύχτας είναι ίση(12 ώρες). Αυτό συμβαίνει στους άλλους τόπους-εκτός των πόλων- μόνο κατά την εαρινή(21/3) και φθινοπωρινή ισημερία(23/9). Στο βόρειο ημισφαίριο τη μεγαλύτερη διάρκεια ημέρας την έχουμε το καλοκαίρι(21/6) και τη μεγαλύτερη διάρκεια νύχτας το χειμώνα(21/12)

Στην κλίση που έχει ο άξονας της Γης, οφείλεται και η δημιουργία των εποχών.

ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΑ

Δες τη μέρα και νύχτα της Γης, πότε νυχτώνει και ξημερώνει σε κάθε μέρος της ανάλογα με τον μήνα. Έλεγξε τη σχετική ημερομηνία για τη μεγαλύτερη και μικρότερη μέρα και νύχτα. Πειραματίσου διαδραστικά ΚΛΙΚ

Δες αυτή τι στιγμή ποια μερη της Γης έχουν μέρα και ποια νύχτα ΚΛΙΚ

Διάβασε τον παρακάτω μύθο και απάντησε την άσκηση 4 του Τετραδίου Εργασιών, εκτός αν γνωρίζεις εσύ κάποιον άλλο μύθο.




Δραστηριότητα(email)

Ο παρακάτω πίνακας έχει ως τίτλο "Η πτώση του Φαέθοντος". Ψάξε να βρεις ποιος είναι ο Φαέθων και σε τι αναφέρεται ο πίνακας.

Ο ΣΟΥΛΤΑΝΟΣ ΠΑΡΑΧΩΡΕΙ "ΠΡΟΝΟΜΙΑ"

Μετά την Άλωση , πολλοί άνθρωποι για να σωθούν εγκατέλειψαν την Πόλη. Επειδή όμως ο σουλτάνος Μωάμεθ Β΄ο Πορθητής ήθελε να την κάνει πρωτεύουσα του νέου κράτους του, ζήτησε από τους κατοίκους της να γυρίσουν πίσω, μάλιστα υποσχόταν την επιστροφή των σπιτιών τους αλλά και τη διαβεβαίωση της ασφάλειάς τους.

Πράγματι πολλοί γύρισαν και σιγά σιγά άρχισαν να δίνουν ζωή στην Πόλη. Επίσης ο Μωάμεθ επέβαλε στον πατριαρχικό θρόνο το Γεννάδιο Σχολάριο, οπαδό των ανθενωτικών.

Φυσικά και ήθελε να κάνει κάτι τέτοιο για να αποκόψει τελείως την επικοινωνία με τη Δυτική εκκλησία, αφού φοβόταν τυχόν ένωση των εκκλησιών ή κάποιων νέων Σταυροφοριών.

Ο Γεννάδιος κατά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης συνελήφθη από τους Τούρκους και μεταφέρθηκε ως σκλάβος στην Αδριανούπολη. Εκεί τον βρήκε ο Σουλτάνος Μωάμεθ Β΄ ο Πορθητής και τον όρισε Οικουμενικό Πατριάρχη, ενώ τυπικά εξελέγη από Σύνοδο που συνήλθε στο Ναό των Αγίων Αποστόλων στις 6 Ιανουαρίου 1454.

Τον αναγνώρισε επίσης ως θρησκευτικό και πολιτικό αρχηγό όλων των ορθοδόξων ενώ δικαστικές εξουσίες δόθηκαν στον κλήρο, βοηθώντας έτσι πολλές φορές η εκκλησία τους σκλαβωμένους Έλληνες. Μάλιστα πολλές φορές κατέφευγαν και Τούρκοι σε αυτά τα δικαστήρια γιατί τα είχαν περισσότερο εμπιστοσύνη.

Γύρω από το Πατριαρχείο, στη συνοικία Φανάρι,

εγκαταστάθηκαν πολλοί μορφωμένοι Έλληνες που κατέλαβαν με τον καιρό σημαντικές θέσεις στη διοίκηση της τουρκικής αυτοκρατορίας.

Είναι οι λεγόμενοι Φαναριώτες που πρόσφεραν πάρα πολλά στο έθνος.

Εκτός όμως από θρησκευτικές έκαναν και διοικητικές παραχωρήσεις, που ονομάστηκαν προνόμια όπως:

• άφησαν στους Έλληνες το εμπόριο, τη βιοτεχνία και τη γεωργία μια και οι ίδιοι ασχολούνταν μόνο με τον πόλεμο
• άφησαν του Έλληνες να οργανωθούν σε κοινότητες και πολλές φορές με αυτοδιοίκηση μια που κάτι τέτοιο τους βόλευε για να εισπράττουν καλύτερα τους φόρους.

Τα παραπάνω προνόμια εξυπηρετούσαν πρώτα από όλα τους Τούρκους όμως ωφέλησαν και τους Έλληνες αφού έτσι μπόρεσαν να κρατήσουν ζωντανή την πίστη τους, τη γλώσσα τους, τα ήθη και έθιμά τους να ενισχύσουν την αυτοδιοίκησή τους και να προοδεύσουν στο εμπόριο, τη βιοτεχνία και τη ναυτιλία.

ΤΑΞΙΔΙΑ,ΤΟΠΟΙ,ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΣΑ-ΜΟΥΣΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

ΟΙ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΕΣ ΤΗΣ ΓΗΣ

Οι τόποι που διέρχονται από τον ίδιο παράλληλο κύκλο απέχουν ίση απόσταση από τον Ισημερινό. Η απόσταση αυτή ενός τόπου από τον ισημερινό βόρεια ή νότια λέγεται γεωγραφικό πλάτος(βόρειο ή νότιο).

Πρόσεξε στην παρακάτω εικόνα ότι η Κρήτη και η Κύπρος βρίσκονται περίπου στο ίδιο γεωγραφικό πλάτος(35ος βόρειος παράλληλος κύκλος)

Το γεωγραφικό πλάτος ορίζεται από τους παράλληλους κύκλους και μετριέται σε μοίρες. Από 0, εκεί δηλαδή που βρίσκεται ο Ισημερινός, έως 90 βόρεια και από 0 έως 90 νότια. Κάθε μοίρα διαιρείται σε 60΄και κάθε πρώτο λεπτό σε 60΄΄.

Όλοι οι παράλληλοι κύκλοι είναι μικρότεροι από τον ισημερινό και μικραίνουν όσο ανεβαίνουν προς τους πόλους.

Οι τόποι που διέρχονται από τον ίδιο μεσημβρινό απέχουν ίση απόσταση από τον πρώτο μεσημβρινό(Γκρίνουιτς).Η απόσταση αυτή ενός τόπου από τον πρώτο μεσημβρινό ανατολικά ή δυτικά λέγεται γεωγραφικό μήκος(ανατολικό ή δυτικό).

Πρόσεξε στην παρακάτω εικόνα ότι η Ελλάδα εκτείνεται περίπου από τον 19ο έως τον 29ο ανατολικό μεσημβρινό

Και το γεωγραφικό μήκος μετριέται και αυτό σε μοίρες, από 0, εκεί δηλαδή που βρίσκεται ο πρώτος μεσημβρινός, έως 180 μοίρες ανατολικά και από 0 έως 180 δυτικά.

Οι μεσημβρινοί και οι παράλληλοι κύκλοι διασταυρώνονται μεταξύ τους σχηματίζοντας ένα δίκτυο συντεταγμένων. Με αυτές ορίζεται η θέση μιας περιοχής πάνω στη Γη. Ορίζεται δηλαδή το γεωγραφικό του μήκος και πλάτος.

Πρόσεξε στην παρακάτω εικόνα ότι οι συντεταγμένες της πόλης της Θεσσαλονίκης είναι 22 μ. 56΄40΄΄ ανατολικά και 40 μ. 38΄21΄΄βόρεια

Δραστηριότητα(email)

Ανοίγοντας το Google Earth, όπως έμαθες, ή χάρτη, βρες :

• ποιες είναι οι γεωγραφικές συντεταγμένες της Ρώμης και
• ποια πόλη βρίσκεται περίπου στις S 34 μ., E 151 μ.

ΒΕΝΕΤΟΙ, ΓΕΝΟΥΑΤΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ ΚΑΤΑΚΤΗΤΕΣ

Μετά την άλωση της Κωνσταντινουπόλεως από τους Σταυροφόρους (1204), η Βυζαντινή αυτοκρατορία διασπάστηκε σε μικρότερα ελληνικά κράτη και σε κράτη που ίδρυσαν Φράγκοι, Βενετοί και άλλοι κατακτητές.

Η προσοχή των Βενετών στράφηκε στα πιο σημαντικά από εμπορική άποψη λιμάνια και στην Κρήτη. Στο επόμενο από την άλωση διάστημα, οι Βενετοί έθεσαν υπό τον άμεσο έλεγχό τους την Κορώνη, τη Μεθώνη και το Νεγρεπόντε (Χαλκίδα).

Το 1207 κατέλαβαν το Χάνδακα της Κρήτης και οριστικά έδιωξαν τους Γενοβέζους το 1211, οπότε άρχισε ο εποικισμός του νησιού, που ολοκληρώθηκε το 1252.

Οι Βενετοί οχύρωναν τα λιμάνια και στο ψηλότερο σημείο της περιοχής έχτι­ζαν ένα είδος ακρόπολης, μέσα στην οποία υπήρχαν συνήθως οι κατοικίες των υπαλλήλων και οι εκκλησίες των καθολικών.

Οι Βενετοί, επειδή ήταν ολιγάριθ­μοι, στηρίχτηκαν για την άμυνα των κατακτημένων εδαφών και στον ντόπιο πλη­θυσμό, τον οποίο στρατολογούσαν, άλλοτε με βία και άλλοτε με πολλαπλές πα­ροχές.
Ιδιαίτερη φροντίδα έδειχναν για τη διοίκηση, για να μπορούν να ελέγχουν απόλυτα τις περιοχές που κατείχαν. Στις περιοχές υπό τον άμεσο έλεγχό τους οι Βενετοί εγκαθίδρυσαν ένα σύστημα διακυβέρνησης που έμοιαζε σε εκείνο της πόλης τους.

Ανώτατος άρχοντας ήταν πάντα Βενετός και είχε τον τίτλο του προβλεπτή. Κάθε περιοχή χωριζόταν σε άλλες μι­κρότερες που τις διοικούσαν ευγενείς Βενετοί ή και πλούσιοι Έλληνες από αρχο­ντική γενιά. Πλαισιωνόταν από μια γραμματεία (cancelleria), δικαστικούς και εκτελεστικούς θεσμούς και συμβούλια, στα οποία συμμετείχαν τα μέλη της ανώτατης κοινωνικής ομάδας. Η ένταξη στο κυρίαρχο κοινωνικό στρώμα καθοριζόταν από τη γαιοκατοχή, την κληρονομικότητα και την αποδεδειγμένη αστική ιδιότητα. Ο λαός πλήρωνε βαρείς φόρους και υποχρεωνόταν να κάνει αγγα­ρείες, κυρίως στο χτίσιμο των τεράστιων οχυρωματικών έργων.
Οι Έλληνες δε δέχτηκαν παθητικά τους κατακτητές. Αγωνίζονταν συνεχώς να υπερασπίσουν το δίκιο τους, και ιδιαίτερα να διαφυλάξουν την ορθόδοξη πί­στη τους. Δεν ήταν λίγες οι φορές που η αγανάκτηση τους έφτασε ως την εξέ­γερση, όπως συνέβη στη Ζάκυνθο (1628) με το ονομαστό «ρεμπελιό των ποπολάρων».

Τα εδάφη που κατείχαν οι Βενετοί έπεσαν με τον καιρό στα χέρια των Τούρ­κων, έπειτα από μακροχρόνιους πολέμους(1684-1699). Η κατάκτηση των εδαφών αυτών συνοδευόταν από λεηλασίες και βιαιότητες, όπως έγινε στην Κύπρο (1571) και αλλού. Εξαίρεση αποτέλεσε η Κρήτη, της οποίας η κατάληψη (1669) δε συνο­δεύτηκε από σφαγές και λεηλασίες. Επίσης σημαντικό να αναφερθεί η εν μέρει καταστροφή του Παρθενώνα από βενετσιάνικη βόμβα κατά την πολιορκία της τουρκικής φρουράς που ήταν μέσα στην Ακρόπολη από τους Βενετούς του Μοροζίνι.

Τα Επτάνησα έμειναν στους Βενετούς το μεγαλύτερο διάστημα, ενώ στο τέλος του 18ου αιώνα γνώρισαν τη γαλλική και την αγγλική κυριαρχία.

Δες το κάστρο της Μονεμβασιάς με πανοραμική περιήγηση. ΚΛΙΚ

Τέλος, τα νησιά του Αιγαίου παρέμειναν σκλαβωμένα για αρκετό διάστημα στους Γενουάτες και σε άλλους Λατίνους κατακτητές.

Δραστηριότητα(email)

Αφού δεις και διαβάσεις τις παρακάτω εικόνες(κλικ επάνω) περιέγραψε πώς περίπου θα ήταν η ζωή ενός παιδιού στο κάστρο.

ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΟ ΒΥΘΟ

Ένα ταξίδι στο βυθό "κρύβει" πάντα πολλές εκπλήξεις. Δες τις παρακάτω εικόνες και το βίντεο, φαντάσου ότι εσύ εξερευνάς το βυθό και αφηγήσου ό,τι βλέπεις σ΄αυτόν.